సొలొమోను జీవిత చరిత్ర: జ్ఞానవంతుడైన రాజు ఎలా దారి తప్పాడు?

పరిచయం

సొలొమోను పేరు వినగానే చాలామందికి గుర్తొచ్చేది ఒక్కటే: “జ్ఞానం”. ఇద్దరు తల్లుల మధ్య ఒక బిడ్డ కోసం గొడవ వచ్చినప్పుడు అతను ఇచ్చిన తీర్పు ఇప్పటికీ పిల్లలకు కూడా తెలుసు. కానీ సొలొమోను కథ అక్కడితో ఆగదు.

అతను దావీదు, బత్షెబల కుమారుడు. దేవుడు ప్రేమించినవాడు. చిన్న వయసులోనే రాజయ్యాడు. దేవుణ్ణి డబ్బు అడగలేదు, జ్ఞానం అడిగాడు. యెరూషలేములో దేవునికి మహా మందిరం కట్టించాడు. లోకంలోని రాజులందరికంటే ధనవంతుడయ్యాడు. దూర దేశాల నుండి రాణులు కూడా అతని మాటలు వినడానికి వచ్చారు.

అయినా అదే సొలొమోను చివరి రోజుల్లో దేవుని నుండి దూరమయ్యాడు. అంత జ్ఞానం ఉన్నవాడి హృదయం ఎలా దారి తప్పింది? ఈ ప్రశ్నే సొలొమోను కథను మనకు ఇంత ముఖ్యమైనదిగా చేస్తుంది.

అతని జననం నుండి మరణం వరకు బైబిల్‌లో ఉన్నట్టే వరుసగా చూద్దాం.

1. సొలొమోను జననం: యెహోవా ప్రేమించిన బిడ్డ

దావీదు బత్షెబ విషయంలో ఘోరమైన పాపం చేశాడు. ఆమె భర్త ఊరియాను యుద్ధంలో చనిపోయేలా చేశాడు. ప్రవక్త నాతాను వచ్చి దావీదును గద్దించాడు. దావీదు పశ్చాత్తాపపడ్డాడు, కానీ బత్షెబకు పుట్టిన మొదటి బిడ్డ చనిపోయాడు (2 సమూయేలు 12:1-23). ఆ దుఃఖం తర్వాత ఇలా జరిగింది:

“తర్వాత దావీదు తన భార్యయైన బత్షెబను ఓదార్చాడు. అతడు ఆమెతో కలువగా ఆమె కుమారుని కన్నది. దావీదు వానికి సొలొమోను అని పేరు పెట్టాడు. యెహోవా అతన్ని ప్రేమించారు; యెహోవా అతన్ని ప్రేమించారు కాబట్టి అతనికి యెదీద్యా అని పేరు పెట్టమని నాతాను ప్రవక్త ద్వారా కబురు పంపారు.”

— 2 సమూయేలు 12:24-25 (OTCV)

బిడ్డను పోగొట్టుకున్న తల్లిదండ్రులకు దేవుడు మళ్ళీ ఒక కొడుకును ఇచ్చాడు. ఆ బిడ్డ పుట్టగానే దేవుడే నాతాను ద్వారా అతనికి ఇంకో పేరు పంపాడు: యెదీద్యా. (ఈ హెబ్రీ పేరుకు “యెహోవాకు ప్రియమైనవాడు” అని అర్థం. ఇది భాషకు సంబంధించిన వివరణ.) దావీదు చేసిన పాపం నుండి మొదలైన ఈ కుటుంబంలో కూడా దేవుని కృప ఆగిపోలేదని ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

2. అదోనీయా పన్నాగం, సొలొమోను అభిషేకం

దావీదు చాలా వృద్ధుడయ్యాడు. ఆ సమయంలో దావీదు ఇంకో కొడుకు అదోనీయా తానే రాజునని ప్రకటించుకున్నాడు. సేనాధిపతి యోవాబు, యాజకుడు అబ్యాతారు అతని వైపు చేరారు. అతను విందు చేసి తన అన్నదమ్ములను పిలిచాడు, కానీ సొలొమోనును, ప్రవక్త నాతానును, యాజకుడు సాదోకును, బెనాయాను పిలవలేదు (1 రాజులు 1:5-10).

నాతాను వెంటనే బత్షెబ దగ్గరకు వెళ్ళాడు. సొలొమోనే తన తర్వాత రాజవుతాడని దావీదు ఇంతకు ముందు ప్రమాణం చేశాడని ఆమెతో దావీదుకు గుర్తు చేయించాడు. తర్వాత నాతాను కూడా వచ్చి అదే విషయం చెప్పాడు. దావీదు వెంటనే ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు: సొలొమోనును తన సొంత కంచరగాడిద మీద ఎక్కించి గిహోనుకు తీసుకెళ్ళి రాజుగా అభిషేకించమని (1 రాజులు 1:11-37). అక్కడ జరిగింది ఇది:

“యాజకుడైన సాదోకు పరిశుద్ధ గుడారంలో నుండి కొమ్ముతో నూనె తెచ్చి సొలొమోనును అభిషేకించాడు. అప్పుడు వారు బూర ఊదగా ప్రజలందరు, “రాజైన సొలొమోను చిరకాలం జీవించును గాక!” అని అంటూ కేకలు వేశారు.”

— 1 రాజులు 1:39 (OTCV)

ఆ కేకలు, బూరల శబ్దం అదోనీయా విందు దాకా వినిపించాయి. విందుకు వచ్చినవారంతా భయపడి ఎవరి దారిన వారు వెళ్ళిపోయారు. అదోనీయా భయంతో బలిపీఠపు కొమ్ములు పట్టుకున్నాడు. సొలొమోను అతను మంచిగా ఉంటే ఏ హానీ జరగదని చెప్పి ఇంటికి పంపించాడు (1 రాజులు 1:41-53). యువ రాజు మొదటి రోజే కోపంతో కాకుండా ఓర్పుతో నడుచుకున్నాడు.

3. దావీదు తన కొడుకుకు ఇచ్చిన చివరి మాట

చనిపోయే ముందు దావీదు సొలొమోనును పిలిచి ఒక తండ్రిగా, ఒక రాజుగా చివరి సలహా ఇచ్చాడు:

“అతడు అన్నాడు, “మనుష్యులందరు వెళ్లవలసిన మార్గంలో నేను వెళ్తున్నాను, కాబట్టి నీవు ధైర్యం తెచ్చుకుని స్థిరంగా ఉండు. నీ దేవుడైన యెహోవా అప్పగించిన దాన్ని కాపాడి, ఆయన మార్గాలను అనుసరిస్తే అంటే మోషే ధర్మశాస్త్రంలో వ్రాయబడినట్లుగా, ఆయన శాసనాలు, ఆజ్ఞలు, చట్టాలు, నిబంధనలు అనుసరిస్తే నీవు ఏ పని మొదలుపెట్టినా ఎక్కడకు వెళ్లినా అన్నిటిలో వివేకంగా ప్రవర్తిస్తావు.”

— 1 రాజులు 2:2-3 (OTCV)

తన జీవితంలో ఎన్నో విజయాలు, ఎన్నో తప్పులు చూసిన దావీదు కొడుకుకు చెప్పింది ఒక్కటే: దేవుని మాటకు లోబడితే నీ పనులన్నీ సరిగ్గా సాగుతాయి. సొలొమోను కథ అంతా ఈ ఒక్క సలహా చుట్టూనే తిరుగుతుంది. అతను దీన్ని పాటించినప్పుడు వర్ధిల్లాడు. విడిచిపెట్టినప్పుడు పడిపోయాడు.

దావీదు చనిపోయాడు, దావీదు పట్టణంలో సమాధి చేయబడ్డాడు.

“అప్పుడు సొలొమోను తన తండ్రియైన దావీదు సింహాసనం మీద కూర్చున్నాడు. అతని పాలనాధికారం స్థిరపరచబడింది.”

— 1 రాజులు 2:12 (OTCV)

తర్వాత అదోనీయా మళ్ళీ రాజ్యం మీద కన్నేశాడు, యోవాబు, షిమీలతో దావీదు చెప్పినట్టు లెక్క తేలింది (1 రాజులు 2:13-46). రాజ్యం సొలొమోను చేతిలో పూర్తిగా స్థిరపడింది.

4. గిబియోనులో దేవుడు: “నేను నీకు ఏమివ్వాలో అడుగు”

సొలొమోను యెహోవాను ప్రేమించాడు. కానీ అప్పటికి మందిరం లేదు కాబట్టి ప్రజలు కొండల మీది క్షేత్రాల్లో బలులు అర్పించేవారు. సొలొమోను కూడా అలాగే చేసేవాడు:

“సొలొమోను తన తండ్రియైన దావీదు హెచ్చరికల ప్రకారం జీవిస్తూ, యెహోవా పట్ల తన ప్రేమను కనుపరిచాడు. అయితే అతడు క్షేత్రాల మీద మాత్రం బలులు అర్పిస్తూ, ధూపం వేసేవాడు.”

— 1 రాజులు 3:3 (OTCV)

ఈ “అయితే” అనే చిన్న మాటను గుర్తుపెట్టుకోండి. మొదటి నుండే సొలొమోను భక్తిలో ఒక చిన్న లోపం ఉంది. కథ చివర్లో అది ఎంత పెద్దదైందో చూస్తాం.

ఒకసారి సొలొమోను గిబియోనుకు వెళ్ళి అక్కడ వెయ్యి దహనబలులు అర్పించాడు (1 రాజులు 3:4). ఆ రాత్రి:

“గిబియోనులో రాత్రివేళ కలలో యెహోవా సొలొమోనుకు ప్రత్యక్షమై, “నేను నీకు ఏమివ్వాలో అడుగు” అన్నారు.”

— 1 రాజులు 3:5 (OTCV)

ఊహించండి. దేవుడే ఎదురుగా వచ్చి ఏం కావాలో అడగమంటే మనం ఏం అడుగుతాం? సొలొమోను ముందు తాను ఎంత చిన్నవాడో ఒప్పుకున్నాడు. తాను ఒక చిన్న పిల్లవాడిలాంటివాడినని, ఎలా నడుచుకోవాలో తెలియదని, ఇంత పెద్ద ప్రజలను నడిపించే శక్తి తనకు లేదని చెప్పాడు (1 రాజులు 3:6-8). తర్వాత ఇలా అడిగాడు:

“కాబట్టి మీ ప్రజలను పాలించడానికి, మంచి చెడ్డల భేదం తెలుసుకోవడానికి వివేచన హృదయం మీ దాసునికి ఇవ్వండి. ఎందుకంటే, మీ గొప్ప ప్రజలైన వీరిని ఎవరు పరిపాలించగలరు?””

— 1 రాజులు 3:9 (OTCV)

అతను తన కోసం అడగలేదు. ప్రజలను సరిగ్గా నడిపించడానికి, మంచి ఏదో చెడ్డ ఏదో తేల్చుకోవడానికి వినే హృదయం కావాలని అడిగాడు. ఆ జవాబు దేవునికి ఎంత నచ్చిందో ఆయన మాటల్లోనే తెలుస్తుంది:

“కాబట్టి దేవుడు అతనితో ఇలా అన్నారు, “నీవు నీకోసం దీర్ఘాయువును గాని, ధనాన్ని గాని, నీ శత్రువుల చావును గాని అడగకుండా న్యాయంగా పరిపాలించడానికి వివేచనను అడిగావు కాబట్టి, నీవు అడిగింది నేను ఇస్తాను. నేను నీకు జ్ఞానం కలిగిన వివేచన హృదయాన్ని ఇస్తాను. నీలాంటి వారు నీకంటే ముందు ఎవరూ లేరు, నీ తర్వాత ఎవరూ ఉండరు. అంతేకాక నీవు అడగని ఐశ్వర్యాన్ని ఘనతను నీకిస్తాను. తద్వారా నీ జీవితకాలమంతా రాజులలో నీకు ఎవరూ సాటి ఉండరు.”

— 1 రాజులు 3:11-13 (OTCV)

సొలొమోను జ్ఞానం అడిగాడు. దేవుడు జ్ఞానంతో పాటు అతను అడగని ధనాన్ని, ఘనతను కూడా ఇచ్చాడు. అదే సమయంలో దేవుడు ఒక షరతు కూడా పెట్టాడు: దావీదులా తన మార్గాల్లో నడిస్తే దీర్ఘాయువు కూడా ఇస్తానని (1 రాజులు 3:14). సొలొమోను నిద్ర లేచి యెరూషలేముకు తిరిగి వచ్చి, మందసం ఎదుట బలులు అర్పించి, తన సేవకులందరికీ విందు చేశాడు.

5. ఇద్దరు తల్లులు, ఒక బిడ్డ

కొన్ని రోజులకే ఆ జ్ఞానానికి పరీక్ష వచ్చింది. ఇద్దరు వేశ్యలు రాజు ముందుకు వచ్చారు. వాళ్ళిద్దరూ ఒకే ఇంట్లో ఉండేవాళ్ళు. ఇద్దరికీ మూడు రోజుల తేడాతో మగపిల్లలు పుట్టారు. ఒక రాత్రి ఒకామె నిద్రలో తన బిడ్డ మీద పడుకుంది, ఆ బిడ్డ చనిపోయాడు. ఆమె అర్ధరాత్రి లేచి, చనిపోయిన తన బిడ్డను రెండో ఆమె పక్కన పెట్టి, బ్రతికి ఉన్న బిడ్డను తన దగ్గర పెట్టుకుందని మొదటి స్త్రీ చెప్పింది. రెండో ఆమె అది అబద్ధం అంది. ఇద్దరూ “బ్రతికి ఉన్నవాడు నా కుమారుడు” అని రాజు ముందే గొడవ పడ్డారు (1 రాజులు 3:16-22).

సాక్షులు లేరు. రుజువులు లేవు. సొలొమోను ఒక కత్తి తెమ్మన్నాడు. బ్రతికి ఉన్న బిడ్డను రెండు ముక్కలు చేసి ఇద్దరికీ సగం సగం ఇవ్వమన్నాడు. అప్పుడు నిజమైన తల్లి కడుపు తరుక్కుపోయింది. బిడ్డను చంపవద్దని, ఆ బిడ్డను ఆమెకే ఇవ్వమని వేడుకుంది. రెండో స్త్రీ మాత్రం బిడ్డ ఇద్దరికీ దక్కకూడదు, కోసేయండి అంది (1 రాజులు 3:23-26). అప్పుడు:

“అప్పుడు రాజు తన తీర్పు ఇచ్చాడు: “బ్రతికి ఉన్న శిశువును మొదటి స్త్రీకి ఇవ్వండి. అతన్ని చంపకండి; ఆమె అతని తల్లి.” రాజు ఇచ్చిన తీర్పు గురించి ఇశ్రాయేలీయులందరు విన్నప్పుడు, రాజును ఎంతో గౌరవించారు, ఎందుకంటే తీర్పు తీర్చడానికి దేవుని దగ్గరనుండి అతడు జ్ఞానం పొందుకున్నాడని వారు గ్రహించారు.”

— 1 రాజులు 3:27-28 (OTCV)

సొలొమోను నిజంగా బిడ్డను కోయాలనుకోలేదు. తల్లి ప్రేమ ఎలా బయటపడుతుందో అతనికి తెలుసు. బిడ్డ ప్రాణం కోసం తన హక్కును వదులుకున్నదే నిజమైన తల్లి. ఈ ఒక్క తీర్పుతో దేవుడు నిజంగా ఈ రాజుకు జ్ఞానం ఇచ్చాడని దేశమంతా తెలుసుకుంది.

6. సముద్రపు ఇసుకంత జ్ఞానం

సొలొమోను పాలనలో ఇశ్రాయేలు, యూదా ప్రజలు సముద్రపు ఇసుకంత మంది అయ్యారు. తిని, తాగి సంతోషంగా ఉన్నారు. ప్రతి ఒక్కరూ తమ ద్రాక్షచెట్టు కింద, అంజూరపు చెట్టు కింద భయం లేకుండా జీవించారు (1 రాజులు 4:20, 25). అతని జ్ఞానం గురించి బైబిల్ ఇలా చెబుతుంది:

“దేవుడు సొలొమోనుకు జ్ఞానాన్ని గొప్ప వివేచనను, సముద్రతీరంలోని కొలవలేని ఇసుకరేణువులంత ప్రసాదించారు. సొలొమోను జ్ఞానం తూర్పు దేశాల వారందరి జ్ఞానం కంటే, ఈజిప్టులోని జ్ఞానమంతటి కంటే గొప్పది. అతడు మనుష్యులందరి కంటే జ్ఞాని, ఎజ్రాహీయుడైన ఏతాను కంటే, మహోలు కుమారులైన హేమాను, కల్కోలు, దర్ద కంటే జ్ఞాని. అతని కీర్తి చుట్టూ ఉన్న అన్ని దేశాలకు వ్యాపించింది. అతడు 3,000 సామెతలు పలికాడు, 1,005 కీర్తనలు వ్రాశాడు.”

— 1 రాజులు 4:29-32 (OTCV)

ఆ రోజుల్లో ఈజిప్టు, తూర్పు దేశాలు జ్ఞానులకు ప్రసిద్ధి. వాళ్ళందరికంటే సొలొమోను జ్ఞాని అని బైబిల్ చెబుతుంది. అతను చెట్ల గురించి, జంతువుల గురించి, పక్షుల గురించి, చేపల గురించి కూడా మాట్లాడేవాడు. అతని జ్ఞానం వినడానికి భూమి మీది రాజులందరూ మనుషులను పంపేవాళ్ళు (1 రాజులు 4:33-34). ఆ 3,000 సామెతల్లో కొన్ని ఈరోజు మన బైబిల్‌లోని సామెతలు గ్రంథంలో ఉన్నాయి.

7. దేవునికి మందిరం కట్టడం

దావీదు దేవునికి మందిరం కట్టాలనుకున్నాడు, కానీ ఆ పని అతని కొడుకు చేస్తాడని దేవుడు చెప్పాడు (2 సమూయేలు 7:12-13). ఇప్పుడు ఆ సమయం వచ్చింది. తూరు రాజు హీరాము దావీదుకు స్నేహితుడు. సొలొమోను అతనితో ఒప్పందం చేసుకుని లెబానోను నుండి దేవదారు, సరళ వృక్షాల కలప తెప్పించాడు. వేలాది మంది పనివాళ్ళు కొండల్లో రాళ్ళు తొలిచారు (1 రాజులు 5:1-18).

“ఇశ్రాయేలీయులు ఈజిప్టు నుండి బయటకు వచ్చిన నాలుగు వందల ఎనభై సంవత్సరాల తర్వాత, సొలొమోను ఇశ్రాయేలును పరిపాలిస్తున్న నాలుగవ సంవత్సరం, జీప్ అనే రెండవ నెలలో, సొలొమోను యెహోవా మందిరాన్ని కట్టడం ప్రారంభించాడు.”

— 1 రాజులు 6:1 (OTCV)

మందిరం కట్టేటప్పుడు సుత్తి, గొడ్డలి, ఇనుప పనిముట్ల శబ్దం వినిపించలేదు. రాళ్ళన్నీ క్వారీలోనే సిద్ధం చేసి తెచ్చారు (1 రాజులు 6:7). లోపల గోడలన్నీ దేవదారు చెక్కతో కప్పి, మీద బంగారం పూశారు. అతి పరిశుద్ధ స్థలంలో బంగారు కెరూబులను ఉంచారు. మందిరం కట్టుతుండగానే దేవుడు సొలొమోనుకు ఒక మాట పంపాడు:

““నీవు కట్టించే ఈ మందిరం విషయంలో, నీవు నా శాసనాలను అనుసరిస్తూ, నా న్యాయనిర్ణయాలు పాటిస్తూ, నా ఆజ్ఞలన్నిటికి లోబడితే, నేను నీ తండ్రియైన దావీదుకు ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని నీ ద్వారా నెరవేరుస్తాను. ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసిస్తాను, నా ఇశ్రాయేలు ప్రజలను విడిచిపెట్టను” అని చెప్పారు.”

— 1 రాజులు 6:12-13 (OTCV)

గమనించండి. దేవుడు అందమైన కట్టడం గురించి మాట్లాడలేదు. తన మాటకు లోబడితే అని చెప్పాడు. దేవునికి ముఖ్యం బంగారు గోడలు కాదు, లోబడే హృదయం. మందిరం ఏడు సంవత్సరాల్లో పూర్తయింది (1 రాజులు 6:38). తర్వాత సొలొమోను తన సొంత రాజభవనం కట్టడానికి పదమూడు సంవత్సరాలు తీసుకున్నాడు (1 రాజులు 7:1).

8. మందిర ప్రతిష్ఠ: మేఘంలా దిగివచ్చిన దేవుని మహిమ

మందిరం పూర్తయ్యాక సొలొమోను ఇశ్రాయేలు పెద్దలందరినీ పిలిపించాడు. యాజకులు నిబంధన మందసాన్ని అతి పరిశుద్ధ స్థలంలోకి తీసుకెళ్ళారు. అప్పుడు:

“యాజకులు పరిశుద్ధస్థలం నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు యెహోవా మందిరాన్ని మేఘం కమ్ముకుంది. యెహోవా మహిమ ఆయన మందిరం నిండ కమ్ముకున్న ఆ మేఘాన్ని బట్టి యాజకులు తమ సేవ చేయలేకపోయారు.”

— 1 రాజులు 8:10-11 (OTCV)

దేవుడు ఈ మందిరాన్ని తనదిగా అంగీకరించాడనడానికి ఇది గుర్తు. ఆయన మహిమ ఎంత బలంగా దిగి వచ్చిందంటే యాజకులు లోపల నిలబడలేకపోయారు. తర్వాత సొలొమోను ప్రజలందరి ముందు బలిపీఠం ఎదుట నిలబడి, చేతులు ఆకాశం వైపు చాపి ప్రార్థించాడు. ఆ ప్రార్థనలో ఒక అద్భుతమైన మాట ఉంది:

““దేవుడు భూమి మీద నిజంగా నివాసం చేస్తారా? ఆకాశ మహాకాశం మీకు సరిపోవు, నేను కట్టించిన ఈ మందిరం ఏం సరిపోతుంది!”

— 1 రాజులు 8:27 (OTCV)

తాను కట్టిన మందిరం ఎంత గొప్పదైనా దేవుణ్ణి అందులో బంధించలేమని సొలొమోనుకు తెలుసు. ఆకాశాలే దేవునికి సరిపోవు. అయినా ఈ మందిరం వైపు తిరిగి ఎవరు ప్రార్థించినా వినమని, పాపం చేసి పశ్చాత్తాపపడితే క్షమించమని, కరువులో, యుద్ధంలో, రోగాల్లో ప్రజలను ఆదుకోమని, ఇశ్రాయేలీయులు కాని పరదేశులు ప్రార్థించినా వినమని దేవుణ్ణి వేడుకున్నాడు (1 రాజులు 8:28-53).

9. దేవుడు రెండోసారి కనిపించడం: ఒక వాగ్దానం, ఒక హెచ్చరిక

అంతా పూర్తయ్యాక, గిబియోనులో కనిపించినట్టే దేవుడు సొలొమోనుకు రెండోసారి కనిపించాడు. ఆయన ప్రార్థన విన్నానని చెప్పాడు. తర్వాత ఇలా అన్నాడు:

““నీ మట్టుకైతే, నీ తండ్రి దావీదులా నమ్మకంగా యథార్థత నిజాయితీగల హృదయంతో జీవిస్తూ, నేను ఆజ్ఞాపించినదంతా చేసి, నా శాసనాలను నియమాలను పాటిస్తే, నీ తండ్రి దావీదుకు, ‘ఇశ్రాయేలు సింహాసనం మీద నీ సంతతివారు ఎప్పటికీ కూర్చుంటారు’ అని వాగ్దానం చేసినట్లు నీ రాజ్యసింహాసనాన్ని ఎల్లకాలం ఇశ్రాయేలు మీద స్థాపిస్తాను. “అయితే ఒకవేళ మీరు గాని మీ సంతానం గాని నాకు విరుద్ధంగా తిరిగి, నేను మీకు ఇచ్చిన శాసనాలు, ఆజ్ఞలు పాటించకుండా ఇతర దేవుళ్ళను సేవిస్తూ పూజిస్తే, అప్పుడు నేను ఇశ్రాయేలుకు ఇచ్చిన ఈ దేశంలో వారిని లేకుండా చేస్తాను. నా నామం కోసం ప్రతిష్ఠించుకున్న ఈ మందిరాన్ని తిరస్కరిస్తాను. అప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులు సర్వజనాంగాల మధ్య ఒక సామెతగా హేళనకు కారణంగా మారతారు.”

— 1 రాజులు 9:4-7 (OTCV)

దేవుడు సొలొమోను ముందు రెండు దారులు పెట్టాడు. దావీదులా నిజాయితీ హృదయంతో నడిస్తే అతని సింహాసనం శాశ్వతంగా నిలుస్తుంది. కానీ ఇతర దేవుళ్ళ వైపు తిరిగితే ప్రజలు దేశాన్ని పోగొట్టుకుంటారు, ఇంత అందమైన మందిరం కూడా వదిలివేయబడుతుంది. ఈ హెచ్చరికను దేవుడు సొలొమోను జీవితం పైకి లేచిన సమయంలోనే ఇచ్చాడు, పడిపోయిన తర్వాత కాదు.

10. షేబ రాణి సందర్శన

సొలొమోను పేరు దూర దేశాలకు పాకింది. షేబ దేశపు రాణి కఠినమైన ప్రశ్నలతో అతన్ని పరీక్షించడానికి వచ్చింది. (షేబ దేశం అరేబియా దక్షిణ భాగంలో, ఈనాటి యెమెన్ ప్రాంతంలో ఉండేదని చాలామంది పండితులు అంటారు. ఇది చరిత్రకు సంబంధించిన అభిప్రాయం, బైబిల్ ఆ స్థలాన్ని స్పష్టంగా చెప్పదు.) ఆమె ఒంటెల మీద సుగంధ ద్రవ్యాలు, చాలా బంగారం, విలువైన రాళ్ళు తెచ్చింది. తన మనసులో ఉన్నదంతా అడిగింది. సొలొమోను ఆమె ప్రశ్నలన్నిటికీ జవాబు చెప్పాడు. అతనికి తెలియనిది ఏదీ లేదు (1 రాజులు 10:1-5). అతని జ్ఞానం, అతని భవనం, అతని సేవకుల తీరు, మందిరంలో అర్పించే బలులు చూసి ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది:

“ఆమె రాజుతో, “మీరు సాధించిన వాటి గురించి, మీ జ్ఞానం గురించి నా దేశంలో నేను విన్నది నిజమే. అయితే నేను వచ్చి కళ్ళారా చూసే వరకు వారి మాటలు నమ్మలేకపోయాను. నిజానికి, ఇక్కడున్న వాటిలో సగం కూడా నాకు చెప్పలేదు; జ్ఞానంలోను, ధనంలోను నేను విన్నదానికంటే మీరు ఎంతో గొప్పగా ఉన్నారు.”

— 1 రాజులు 10:6-7 (OTCV)

వినడం వేరు, కళ్ళారా చూడడం వేరు. విన్నదానిలో సగం కూడా తనకు చెప్పలేదని ఆమె ఒప్పుకుంది. ఆమె ఇశ్రాయేలు దేవుణ్ణి కూడా స్తుతించింది: ఇశ్రాయేలును ప్రేమించాడు కాబట్టే న్యాయంగా పాలించడానికి సొలొమోనును రాజుగా చేశాడని (1 రాజులు 10:9). తర్వాత ఎన్నో కానుకలు ఇచ్చి తన దేశానికి తిరిగి వెళ్ళింది.

11. లోకంలోనే అత్యంత ధనవంతుడైన రాజు

దేవుడు గిబియోనులో ఇచ్చిన మాట అక్షరాలా నెరవేరింది:

“రాజైన సొలొమోను సంపదలో, జ్ఞానంలో లోకంలోని రాజులందరికంటే గొప్పవాడు. దేవుడు అతనికిచ్చిన జ్ఞానాన్ని వినడానికి లోకంలోని ప్రజలందరూ సొలొమోనును చూడాలని కోరుకున్నారు.”

— 1 రాజులు 10:23-24 (OTCV)

ప్రతి సంవత్సరం అతనికి 666 తలాంతుల బంగారం వచ్చేది (1 రాజులు 10:14). అతని సింహాసనం దంతంతో చేసి బంగారంతో కప్పారు. అలాంటిది ఏ రాజ్యంలోనూ చేయలేదు. అతను తాగే పాత్రలన్నీ బంగారమే. అతని రోజుల్లో యెరూషలేములో వెండి రాళ్ళంత సాధారణమైపోయింది (1 రాజులు 10:18-27). అతను ఈజిప్టు నుండి గుర్రాలను, రథాలను కూడా తెప్పించుకున్నాడు (1 రాజులు 10:28-29).

కానీ ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. మోషే ధర్మశాస్త్రంలో, ఇశ్రాయేలుకు రాజు వస్తే అతను ఎలా ఉండాలో దేవుడు ముందే చెప్పాడు: రాజు ఈజిప్టు నుండి గుర్రాలు పెంచుకోకూడదు (ద్వితీయోపదేశకాండం 17:16). ఇంకా:

“అతడు చాలామంది భార్యలను చేసుకోకూడదు, లేదా అతని హృదయం దారి తప్పుతుంది. అతడు పెద్ద మొత్తంలో వెండి, బంగారాన్ని కూడబెట్టుకోకూడదు.”

— ద్వితీయోపదేశకాండం 17:17 (OTCV)

సొలొమోను కంటే వందల ఏళ్ళ ముందే దేవుడు ఈ మాట రాయించాడు. గుర్రాలు, బంగారం, భార్యలు. ఈ మూడూ రాజు హృదయాన్ని దారి తప్పిస్తాయని హెచ్చరించాడు. సొలొమోను ఈ మూడింటి విషయంలోనూ ఆ హద్దు దాటాడు. దేవుడు ఇచ్చిన ఆశీర్వాదం అతనికి నెమ్మదిగా ఉచ్చుగా మారడం మొదలైంది.

12. సొలొమోను పతనం: దారి తప్పిన హృదయం

సొలొమోను ఫరో కుమార్తెతో పాటు మోయాబీయులు, అమ్మోనీయులు, ఎదోమీయులు, సీదోనీయులు, హిత్తీయుల స్త్రీలను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఈ జాతుల వాళ్ళతో వివాహ సంబంధాలు పెట్టుకోవద్దని, వాళ్ళు మీ హృదయాలను తమ దేవుళ్ళ వైపు తిప్పుతారని దేవుడు ఇశ్రాయేలుకు ముందే చెప్పాడు. అయినా సొలొమోను వాళ్ళను ప్రేమించి గట్టిగా పట్టుకున్నాడు (1 రాజులు 11:1-2).

“అతనికి రాజకుమార్తెలైన ఏడువందలమంది భార్యలు, మూడువందలమంది ఉంపుడుగత్తెలు ఉన్నారు. అతని భార్యలు అతన్ని తప్పుదారి పట్టించారు. సొలొమోను వృద్ధుడైనప్పుడు, అతని భార్యలు అతని హృదయాన్ని ఇతర దేవుళ్ళ వైపు మళ్ళించారు. అతని హృదయం తన తండ్రియైన దావీదు హృదయంలా తన దేవుడైన యెహోవాకు పూర్తిగా అంకితం కాలేదు.”

— 1 రాజులు 11:3-4 (OTCV)

ఇది ఒక్క రోజులో జరిగిన పతనం కాదు. “వృద్ధుడైనప్పుడు” అని బైబిల్ చెబుతుంది. యువకుడిగా దేవుణ్ణి జ్ఞానం అడిగిన అదే మనిషి, వయసు పెరిగే కొద్దీ చిన్న చిన్న రాజీలతో నెమ్మదిగా దూరమయ్యాడు. దావీదు కూడా పెద్ద పాపాలు చేశాడు, కానీ అతని హృదయం దేవుని నుండి తిరిగిపోలేదు. సొలొమోను హృదయం మాత్రం సగం దేవునికి, సగం ఇతర దేవుళ్ళకు చీలిపోయింది. ఎంత దూరం వెళ్ళాడో ఈ వచనం చూపిస్తుంది:

“సొలొమోను మోయాబీయుల అసహ్యమైన కెమోషు దేవునికి, అమ్మోనీయుల అసహ్యమైన మోలెకు దేవునికి యెరూషలేము తూర్పున ఉన్న కొండమీద క్షేత్రాలను కట్టించాడు.”

— 1 రాజులు 11:7 (OTCV)

దేవునికి మహా మందిరం కట్టిన చేతులే అదే యెరూషలేము ఎదుట ఉన్న కొండ మీద మోలెకు, కెమోషు విగ్రహాలకు బలిపీఠాలు కట్టించాయి. మోలెకు ఆరాధనలో పిల్లలను బలి ఇచ్చేవారు. అది దేవుడు ఎంత అసహ్యించుకునేదో ఈ వ్యాసంలో చదవవచ్చు: మోలేకు ఎవరు?

13. దేవుని తీర్పు: రాజ్యం చీలిపోతుంది

దేవుడు సొలొమోనుకు రెండుసార్లు కనిపించాడు. రెండుసార్లూ హెచ్చరించాడు. అయినా సొలొమోను వినలేదు:

“సొలొమోనుకు రెండుసార్లు ప్రత్యక్షమైన ఇశ్రాయేలు దేవుడైన యెహోవాను అనుసరించక, తన హృదయం త్రిప్పుకున్నందుకు యెహోవా అతని మీద చాలా కోప్పడ్డారు. ఇతర దేవుళ్ళను అనుసరించకూడదు అని సొలొమోనుతో యెహోవా చెప్పినా, సొలొమోను ఆయన ఆజ్ఞను పాటించలేదు. కాబట్టి యెహోవా సొలొమోనుతో ఇలా అన్నారు, “నీ వైఖరి ఇలా ఉన్నది కాబట్టి, నేను నీకు ఆజ్ఞాపించిన నా నిబంధనను, నా శాసనాలను పాటించలేదు కాబట్టి, నేను ఖచ్చితంగా నీ నుండి ఈ రాజ్యాన్ని తీసివేసి నీ పనివారిలో ఒకనికి ఇస్తాను. అయినాసరే, నీ తండ్రియైన దావీదును బట్టి, నీ జీవితకాలంలో అలా చేయను, నీ కుమారుని చేతిలో నుండి దాన్ని తీసివేస్తాను. అయితే అతని నుండి రాజ్యాన్నంతా తీసివేయను కాని నా సేవకుడైన దావీదును బట్టి, నేను ఎన్నుకున్న యెరూషలేమును బట్టి, నేను నీ కుమారునికి ఒక్క గోత్రం ఇస్తాను.””

— 1 రాజులు 11:9-13 (OTCV)

తీర్పులో కూడా దేవుని కృప కనిపిస్తుంది. దావీదుకు ఇచ్చిన వాగ్దానం కోసం సొలొమోను బ్రతికి ఉండగా రాజ్యం చీలదు. అతని కొడుకుకు కూడా ఒక గోత్రం మిగులుతుంది. దేవుడు తన మాటను వదిలిపెట్టలేదు, మనిషే వదిలిపెట్టాడు.

ఆ తర్వాత దేవుడు సొలొమోనుకు శత్రువులను లేపాడు: ఎదోమీయుడైన హదదు, దమస్కులో రెజోను (1 రాజులు 11:14-25). సొలొమోను పనివారిలో ఒకడైన యరొబామును ప్రవక్త అహీయా దారిలో కలిశాడు. తను కొత్తగా కప్పుకున్న అంగీని పన్నెండు ముక్కలు చేసి, పది ముక్కలు యరొబాముకు ఇచ్చాడు. పది గోత్రాలు అతనికి వస్తాయని దేవుడు చెప్పిన గుర్తు అది (1 రాజులు 11:29-31). సొలొమోను యరొబామును చంపడానికి ప్రయత్నించాడు. అతను ఈజిప్టుకు పారిపోయాడు (1 రాజులు 11:40).

14. సొలొమోను మరణం, తర్వాత జరిగింది

“సొలొమోను యెరూషలేములో ఇశ్రాయేలంతటిని నలభై సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు. తర్వాత సొలొమోను చనిపోయి తన పూర్వికుల దగ్గరకు చేరాడు. అతన్ని అతని తండ్రి దావీదు పట్టణంలో సమాధి చేశారు. సొలొమోను తర్వాత అతని కుమారుడు రెహబాము రాజయ్యాడు.”

— 1 రాజులు 11:42-43 (OTCV)

తండ్రి దావీదులాగే సొలొమోను కూడా నలభై సంవత్సరాలు పాలించాడు. కానీ దావీదు చనిపోయేటప్పుడు రాజ్యం ఒక్కటిగా, బలంగా ఉంది. సొలొమోను చనిపోయేటప్పుడు చీలిపోయే అంచున ఉంది.

సొలొమోను చనిపోయాక ప్రజలు అతని కొడుకు రెహబాము దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అడిగారు:

““మీ తండ్రి మామీద బరువైన కాడిని మోపాడు. అయితే మీ తండ్రి పెట్టిన కఠినమైన దాసత్వాన్ని, మామీద ఉంచిన బరువైన కాడిని తేలిక చేయండి, అప్పుడు మేము మీకు సేవ చేస్తాము.””

— 1 రాజులు 12:4 (OTCV)

సొలొమోను కట్టించిన భవనాలు, మందిరం, పట్టణాల వెనుక ప్రజలు మోసిన భారీ పన్నులు, వెట్టి చాకిరీ ఉన్నాయని ఈ మాటలు చూపిస్తాయి. రెహబాము పెద్దల సలహా వినకుండా ఇంకా కఠినంగా మాట్లాడాడు. దాంతో పది గోత్రాలు అతన్ని వదిలి యరొబామును రాజుగా చేసుకున్నాయి. అహీయా చెప్పినట్టే రాజ్యం రెండుగా చీలిపోయింది: ఉత్తరాన ఇశ్రాయేలు, దక్షిణాన యూదా (1 రాజులు 12:1-20).

15. సొలొమోను రాసిన పుస్తకాలు

బైబిల్‌లో సొలొమోను పేరుతో కొన్ని పుస్తకాలు ఉన్నాయి:

• సామెతలు: ఈ గ్రంథం “దావీదు కుమారుడును ఇశ్రాయేలీయులకు రాజునైన, సొలొమోను యొక్క సామెతలు” అని మొదలవుతుంది (సామెతలు 1:1). కొన్ని భాగాలు ఇతరులు రాసినవని గ్రంథమే చెబుతుంది (సామెతలు 30:1; 31:1).
• పరమగీతం: ఇది “సొలొమోను రచించిన పరమ గీతములు” అని మొదలవుతుంది (పరమగీతం 1:1).
• ప్రసంగి: ఈ గ్రంథం రాసినవాడు తనను “దావీదు కుమారుడును యెరూషలేము రాజును అయిన ప్రసంగి” అని పరిచయం చేసుకుంటాడు (ప్రసంగి 1:1). అతను సొలొమోనే అని పాత కాలం నుండి వస్తున్న నమ్మకం. గ్రంథంలో సొలొమోను పేరు నేరుగా లేదు.
• కీర్తనలు 72, 127: ఈ రెండు కీర్తనల శీర్షికల్లో సొలొమోను పేరు ఉంది.

సామెతల గ్రంథం మొత్తానికి పునాది ఈ వచనం:

“యెహోవాయందు భయం తెలివికి మూలం, అయితే మూర్ఖులు జ్ఞానాన్ని ఉపదేశాన్ని తృణీకరిస్తారు.”

— సామెతలు 1:7 (OTCV)

నిజమైన జ్ఞానం పుస్తకాలతో మొదలవదు, దేవుని పట్ల భయభక్తులతో మొదలవుతుంది. సొలొమోను ఈ మాటను అందరికీ నేర్పాడు. కానీ తన జీవిత చివర్లో తానే దాన్ని మరచిపోయాడు. ఈ విషయం గురించి ఇంకా తెలుసుకోవాలంటే చదవండి: జ్ఞానానికి అసలైన పునాది ఏది?

ప్రసంగి గ్రంథం “అర్థరహితం! అర్థరహితం! అంతా అర్థరహితమే” (ప్రసంగి 1:2) అనే మాటతో మొదలవుతుంది. ధనం, సుఖం, పనులు, జ్ఞానం కూడా దేవుడు లేకుండా మనిషిని తృప్తిపరచవని అది చెబుతుంది. చివరికి ఇలా ముగుస్తుంది:

“ఇవన్నీ విన్న తర్వాత, అన్నిటి ముగింపు ఇదే: దేవునికి భయపడాలి ఆయన ఆజ్ఞలు పాటించాలి, ఇదే మనుష్యులందరి కర్తవ్యము.”

— ప్రసంగి 12:13 (OTCV)

అన్నీ రుచి చూసిన మనిషి చివరికి వచ్చిన ముగింపు ఇది. ఈ పుస్తకం సొలొమోను వృద్ధాప్యంలో పశ్చాత్తాపంతో రాసినదని కొందరు నమ్ముతారు. కానీ ఇది ఒక అభిప్రాయం మాత్రమే. సొలొమోను చివరికి దేవుని దగ్గరకు తిరిగి వచ్చాడని బైబిల్ ఎక్కడా స్పష్టంగా చెప్పదు.

16. యేసు సొలొమోను గురించి చెప్పిన మాటలు

వందల సంవత్సరాల తర్వాత యేసు కూడా సొలొమోను పేరు రెండుసార్లు ప్రస్తావించాడు. ఒకసారి ప్రజలకు రేపటి గురించి చింత వద్దని నేర్పుతూ ఇలా అన్నాడు:

““మీరు బట్టల గురించి ఎందుకు చింతిస్తున్నారు? పొలంలో పువ్వులు ఎలా ఎదుగుతున్నాయో చూడండి. అవి కష్టపడవు బట్టలు నేయవు. అయినా గొప్ప వైభవం కలిగి ఉన్న సొలొమోను కూడా ఈ పూలలో ఒక దానిలా అలంకరించబడలేదని నేను మీతో చెప్తున్నాను.”

— మత్తయి 6:28-29 (OTCV)

యూదులందరికీ సొలొమోను వైభవం తెలుసు. అంత బంగారం, అంత వస్త్రాలు ఉన్న రాజు కంటే దేవుడు పొలంలోని ఒక పువ్వును అందంగా అలంకరించాడని యేసు చెప్పాడు. మరి మనల్ని ఆయన చూసుకోడా? ఇంకోసారి తనను అడిగినవారితో ఇలా అన్నాడు:

“దక్షిణదేశపు రాణి సొలొమోను జ్ఞానాన్ని వినడానికి భూమి అంచుల నుండి వచ్చింది, అయితే సొలొమోను కన్నా గొప్పవాడు ఇప్పుడు ఇక్కడ ఉన్నాడు కాబట్టి తీర్పు దినాన ఆమె ఈ తరం వారితో పాటు లేచి వారిని ఖండిస్తుంది.”

— మత్తయి 12:42 (OTCV)

ఆ “దక్షిణదేశపు రాణి” మనం పైన చూసిన షేబ రాణే. సొలొమోను జ్ఞానం కోసం ఆమె అంత దూరం ప్రయాణం చేసింది. యేసు తనను తాను “సొలొమోను కన్నా గొప్పవాడు” అని చెప్పుకున్నాడు. సొలొమోను జ్ఞానవంతుడైన రాజు, కానీ చివరికి దారి తప్పాడు. దావీదుకు దేవుడు ఇచ్చిన శాశ్వత సింహాసనం వాగ్దానం సొలొమోనులో కాకుండా, దావీదు కుమారుడైన యేసులో నెరవేరిందని క్రైస్తవులు నమ్ముతారు.

సొలొమోను కథ మనకు నేర్పేది

సొలొమోను జీవితం జ్ఞానం గురించిన కథ మాత్రమే కాదు. జ్ఞానం ఉన్నా హృదయం ఎలా దారి తప్పగలదో చూపించే కథ కూడా.

సొలొమోను జీవితం నుండి కనిపించేవి:

• దేవుణ్ణి సరైనది అడిగితే, ఆయన మనం అడగనివి కూడా ఇస్తాడు (1 రాజులు 3:11-13).
• మంచి మొదలు చాలదు. చివరి వరకు నమ్మకంగా ఉండడం ముఖ్యం.
• పెద్ద పతనాలు చిన్న రాజీలతోనే మొదలవుతాయి. ఒక “అయితే” (1 రాజులు 3:3) చివరికి మోలెకు బలిపీఠం దాకా వెళ్ళింది.
• మనం ఎవరితో జీవితం పంచుకుంటామో వాళ్ళు మన హృదయాన్ని మారుస్తారు (1 రాజులు 11:4).
• దేవుడు ఇచ్చిన ఆశీర్వాదాలే దేవుని స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తే అవి ఉచ్చులుగా మారతాయి.
• తీర్పులో కూడా దేవుడు తన వాగ్దానాన్ని మరచిపోడు (1 రాజులు 11:12-13).

సొలొమోను దేవునికి మందిరం కట్టాడు, కానీ తన హృదయం అనే మందిరాన్ని కాపాడుకోలేకపోయాడు.

మనం దేవుని దగ్గర జ్ఞానం అడగవచ్చు. కానీ ఆ జ్ఞానం ప్రకారం రోజూ నడవడమే అసలైన పరీక్ష. సొలొమోను తానే రాసిన మాటే దీనికి జవాబు: దేవునికి భయపడి ఆయన ఆజ్ఞలు పాటించడం.

సంబంధిత ఆర్టికల్స్

• దావీదు కథ: గొర్రెల కాపరి నుండి ఇశ్రాయేలు రాజు వరకు
• జ్ఞానానికి అసలైన పునాది ఏది?
• మోలేకు ఎవరు? దేవుడు విగ్రహారాధనను ఎందుకు అంత కఠినంగా నిషేధించాడు?
• మరిన్ని తెలుగు బైబిల్ వ్యాసాలు

సొలొమోను కథకు సంబంధించిన బైబిల్ వచనాలు

1. సొలొమోను జననం, యెదీద్యా అనే పేరు — 2 సమూయేలు 12:24–25
2. అదోనీయా పన్నాగం, సొలొమోను అభిషేకం — 1 రాజులు 1:1–53
3. దావీదు చివరి ఆజ్ఞ, రాజ్యం స్థిరపడడం — 1 రాజులు 2:1–46
4. గిబియోనులో జ్ఞానం కోసం ప్రార్థన — 1 రాజులు 3:1–15; 2 దినవృత్తాంతములు 1:1–13
5. ఇద్దరు తల్లుల తీర్పు — 1 రాజులు 3:16–28
6. సొలొమోను పాలన, జ్ఞానం — 1 రాజులు 4:1–34
7. మందిర నిర్మాణం — 1 రాజులు 5:1–6:38; 2 దినవృత్తాంతములు 2:1–5:1
8. సొలొమోను భవనాలు — 1 రాజులు 7:1–51
9. మందిర ప్రతిష్ఠ, సొలొమోను ప్రార్థన — 1 రాజులు 8:1–66; 2 దినవృత్తాంతములు 5:2–7:10
10. దేవుడు రెండోసారి కనిపించడం — 1 రాజులు 9:1–9; 2 దినవృత్తాంతములు 7:11–22
11. షేబ రాణి — 1 రాజులు 10:1–13; 2 దినవృత్తాంతములు 9:1–12
12. సొలొమోను సంపద — 1 రాజులు 10:14–29
13. రాజుకు దేవుడు ఇచ్చిన నియమాలు — ద్వితీయోపదేశకాండం 17:14–20
14. సొలొమోను భార్యలు, విగ్రహారాధన — 1 రాజులు 11:1–8
15. దేవుని తీర్పు, శత్రువులు, యరొబాము — 1 రాజులు 11:9–40
16. సొలొమోను మరణం — 1 రాజులు 11:41–43; 2 దినవృత్తాంతములు 9:29–31
17. రాజ్యం చీలిపోవడం — 1 రాజులు 12:1–20
18. సొలొమోను పేరుతో ఉన్న గ్రంథాలు — సామెతలు 1:1; పరమగీతం 1:1; ప్రసంగి 1:1; కీర్తనలు 72, 127
19. యేసు సొలొమోను గురించి — మత్తయి 6:28–29; 12:42

నిరాకరణలు

భాష గురించి: ఈ వ్యాసాన్ని బైబిల్ గురించి తెలియని వారికి కూడా అర్థమయ్యేలా సరళమైన తెలుగులో రాశాం.

కథ గురించి: ఈ వ్యాసంలో కల్పిత కథలు లేవు. సొలొమోను కథ బైబిల్‌లో ఉన్నట్లే చెప్పాం; ఊహాత్మక వివరాలు కలపలేదు. షేబ దేశం ఎక్కడ ఉండేది, ప్రసంగి గ్రంథం ఎవరు రాశారు వంటి చరిత్ర విషయాలు, పండితుల అభిప్రాయాలు బైబిల్ మాటలు కావని ఆయా చోట్ల స్పష్టంగా రాశాం.

వచనాల గురించి: ఈ వ్యాసంలోని బైబిల్ వచనాలు Biblica® ఉచిత తెలుగు సమకాలీన అనువాదం™ (Biblica® Open Telugu Contemporary Version™) నుండి తీసుకున్నవి. ప్రచురణ హక్కులు © 1976, 1990, 2022, 2024 Biblica, Inc. ఇవి CC BY-SA 4.0 లైసెన్స్ కింద ఉపయోగించబడ్డాయి (మూలం: ebible.org/telotsa). దీనిని Biblica ఆమోదించినట్టు కాదు. ప్రతి వచనం కింద, అది ఏ సందర్భంలో చెప్పబడిందో వివరించాం. వచనాన్ని పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడానికి, మీ బైబిల్‌లో ఆ అధ్యాయాన్ని మొత్తం చదవండి. ఇది పూర్తి లేదా తుది వివరణ కాదు. ఈ వ్యాసంలోని వివరణలను అధ్యయన సహాయంగా మాత్రమే పరిగణించండి.