యోనా జీవిత చరిత్ర: యోనా గ్రంథ వివరణ, పెద్ద చేప, నీనెవె, యోనా సూచన పూర్తి కథ

పరిచయం

మనలో చాలామందికి ఒక మనిషి ఉంటాడు. అతని పేరు వింటేనే మనసు బిగుసుకుపోతుంది. మనల్ని మోసం చేసినవాడు కావచ్చు, మన కుటుంబాన్ని బాధపెట్టినవాడు కావచ్చు. అలాంటి వాడికి ఏదైనా కష్టం వచ్చిందని తెలిస్తే, పైకి చెప్పకపోయినా లోపల “వాడికి తగిన శాస్తే జరిగింది” అనిపిస్తుంది. ఇప్పుడు దేవుడే వచ్చి “వాడి దగ్గరికి వెళ్లి నా మాట చెప్పు. వాడు మారితే నేను వాణ్ణి క్షమిస్తాను” అంటే, వెళ్లడానికి మన కాళ్లు అంత తేలికగా కదలవు.

బైబిల్‌లో యోనా అనే ప్రవక్తకు సరిగ్గా ఇదే జరిగింది. దేవుడు అతన్ని ఇశ్రాయేలు ప్రజలకు భయంకరమైన శత్రువులైన అష్షూరు దేశపు పెద్ద పట్టణం నీనెవెకు పంపాడు. యోనా వెళ్లలేదు. సరిగ్గా వ్యతిరేక దిశలో ఓడ ఎక్కి పారిపోయాడు. ఆ తర్వాత సముద్రంలో తుఫాను, ఓడలోనుండి సముద్రంలో పడడం, పెద్ద చేప మింగడం, చేప కడుపులో మూడు రోజుల ప్రార్థన, నీనెవె పట్టణమంతా పశ్చాత్తాపపడడం, చివరికి యోనాకు దేవుని మీదే కోపం రావడం… యోనా కథను చాలామంది చిన్నప్పుడు సండే స్కూల్‌లో విని ఉంటారు. కానీ ఇది పిల్లల కథ మాత్రమే కాదు. మనకు నచ్చని వాళ్ల మీద దేవుడు దయ చూపిస్తే మనం దాన్ని ఒప్పుకోగలమా అనే ప్రశ్నను ఈ కథ మన ముందు పెడుతుంది.

ఈ వ్యాసంలో యోనా జీవిత చరిత్రను, యోనా గ్రంథ వివరణను బైబిల్ ఆధారంగా మొదటి నుండి చివరి వరకు చూద్దాం. యోనా ఎవరు, యోనా అనగా అర్థం ఏమిటి, నీనెవె పట్టణం ఎలాంటిది, యోనాను మింగింది తిమింగలమా, చేప కడుపులో యోనా చేసిన ప్రార్థన ఏమిటి, యేసు చెప్పిన “యోనా సూచన” అంటే ఏమిటి, ఇవన్నీ ఒక్కొక్క ప్రశ్నగా తీసుకుని వివరంగా చూద్దాం. బైబిల్ చెప్పే విషయాలకు బైబిల్ వచనాలనే ఆధారంగా ఇస్తాం. చరిత్ర, పండితుల అభిప్రాయాలు వచ్చిన చోట అవి బైబిల్ మాటలు కావని అక్కడే స్పష్టంగా చెబుతాం.
ఈ వ్యాసంలోని ప్రశ్నలు:

• యోనా ఎవరు? యోనా అనగా అర్థం ఏమిటి?
• నీనెవె పట్టణం ఎలాంటిది? దేవుడు యోనాను అక్కడికి ఎందుకు పంపాడు?
• యోనా దేవుని నుండి ఎందుకు పారిపోయాడు?
• సముద్రంలో తుఫాను: ఓడలో ఏమి జరిగింది?
• యోనాను మింగింది తిమింగలమా? పెద్ద చేప కడుపులో మూడు రోజులు
• చేప కడుపులో యోనా ఏమని ప్రార్థించాడు?
• దేవుడు యోనాకు రెండవ అవకాశం ఎలా ఇచ్చాడు?
• నీనెవె ప్రజలు ఎలా పశ్చాత్తాపపడ్డారు?
• నీనెవె రక్షించబడితే యోనాకు ఎందుకు కోపం వచ్చింది?
• చెట్టు, పురుగు, వడగాలి: దేవుడు యోనాకు నేర్పిన పాఠం ఏమిటి?
• యోనా గ్రంథం ఒక ప్రశ్నతో ఎందుకు ముగుస్తుంది? తర్వాత యోనాకు ఏమైంది?
• “యోనా సూచన” అంటే ఏమిటి? యేసు యోనా గురించి ఏమి చెప్పారు?
• యోనా గ్రంథ వివరణ: నాలుగు అధ్యాయాల సారాంశం
• యోనా జీవితం మనకు ఏమి నేర్పిస్తుంది?

యోనా ఎవరు? యోనా అనగా అర్థం ఏమిటి?

యోనా పాత నిబంధన కాలంలో ఇశ్రాయేలు ఉత్తర రాజ్యానికి చెందిన ప్రవక్త. బైబిల్‌లో అతని పేరుతో ఒక చిన్న గ్రంథం ఉంది, అదే “యోనా గ్రంథం”. అందులో నాలుగే అధ్యాయాలు, 48 వచనాలు ఉన్నాయి. ఆ గ్రంథం యోనాను ఇలా పరిచయం చేస్తుంది:

“యెహోవా వాక్కు అమిత్తయి కుమారుడైన యోనాకు వచ్చింది:”

— యోనా 1:1 (OTCV)

ఈ ఒక్క వచనం మనకు రెండు విషయాలు చెబుతుంది. యోనా తండ్రి పేరు అమిత్తయి. యోనాకు దేవుని మాట వచ్చింది, అంటే అతడు దేవుని సందేశాన్ని ప్రజలకు చెప్పే ప్రవక్త. యోనా గురించి బైబిల్‌లో మరొక చోట కూడా ఉంది. రాజుల గ్రంథంలో ఇశ్రాయేలు రాజైన యరొబాము (రెండవ యరొబాము) గురించి ఇలా రాసి ఉంది:

“అతడు లెబో హమాతు నుండి మృత సముద్రం వరకు ఇశ్రాయేలు సరిహద్దులను మళ్ళీ స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఇశ్రాయేలు దేవుడైన యెహోవా అమిత్తయి కుమారుడు, గాత్-హెఫెరు నివాసియైన తన సేవకుడైన యోనా ప్రవక్త ద్వారా పలికిన వాక్కు ప్రకారం ఇది జరిగింది.”

— 2 రాజులు 14:25 (OTCV)

ఈ వచనం యోనా కాలాన్ని, ఊరిని మనకు చెబుతుంది. యరొబాము రాజు ఇశ్రాయేలు శత్రువులు ఆక్రమించిన ప్రాంతాలను తిరిగి గెలుచుకున్నాడు. అది జరుగుతుందని యోనా ముందే ప్రవచించాడు. అంటే నీనెవె కథకు ముందే యోనా ఇశ్రాయేలులో పేరున్న ప్రవక్త. అతని ప్రవచనం ఇశ్రాయేలుకు శుభవార్త. అతని ఊరు గాత్-హెఫెరు. యెహోషువ గ్రంథం ప్రకారం గాత్-హెఫెరు జెబూలూను గోత్రానికి ఇచ్చిన భూభాగంలో ఉంది (యెహోషువ 19:13). జెబూలూను గోత్రం గురించి మా ఇశ్రాయేలు 12 గోత్రాలు వ్యాసంలో రాశాం.

(చరిత్ర గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) గాత్-హెఫెరు ఉత్తర ఇశ్రాయేలులోని గలిలయ ప్రాంతంలో, తర్వాతి కాలంలో యేసు పెరిగిన నజరేతు పట్టణానికి కొద్ది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండేదని చరిత్రకారులు చెబుతారు. రెండవ యరొబాము సుమారు క్రీస్తు పూర్వం 8వ శతాబ్దంలో (సుమారు క్రీ.పూ. 786–746 మధ్య) పరిపాలించాడని చరిత్రకారుల లెక్క. ఖచ్చితమైన సంవత్సరాల గురించి పండితుల మధ్య కొద్దిగా తేడాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి యోనా ఏలీయా, ఎలీషాల తర్వాతి తరంలో జీవించాడు. ఏలీయా గురించి మా ఏలీయా జీవిత చరిత్ర వ్యాసంలో రాశాం.

“యోనా” అనే పేరుకు అర్థం

(భాష గమనిక, ఇది బైబిల్ వచనం కాదు:) హీబ్రూ భాషలో యోనా పేరు “యోనాహ్”. ఆ మాటకు అర్థం “పావురం”. అతని తండ్రి పేరు “అమిత్తయి” అనే మాట హీబ్రూలో “సత్యం, నమ్మకత్వం” అనే మాటకు సంబంధించినదని భాషా నిఘంటువులు చెబుతాయి. శాంతికి గుర్తుగా చూసే “పావురం” అనే పేరు ఉన్న ప్రవక్త కథలో తుఫాను, కోపం ఎక్కువగా ఉండడం ఆశ్చర్యమే.

యోనా పేరు ఇంగ్లీష్‌లో ఏమిటి?

“jonah meaning in telugu” అని చాలామంది వెతుకుతుంటారు. ఇంగ్లీష్ బైబిల్‌లో యోనా పేరు Jonah (ఉచ్చారణ: జోనా). పాత ఇంగ్లీష్ బైబిల్ (KJV) కొత్త నిబంధనలో గ్రీకు రూపాన్ని అనుసరించి అతన్ని Jonas (జోనస్) అని కూడా పిలుస్తుంది. రెండూ ఒకే వ్యక్తి. దావీదు స్నేహితుడైన “యోనాతాను” (Jonathan) పేరు వినడానికి దగ్గరగా ఉన్నా, అతడు పూర్తిగా వేరే వ్యక్తి.

యోనాకు భార్య, పిల్లలు ఉన్నారా? అతడు ఎంత కాలం జీవించాడు?

వీటికి బైబిల్‌లో జవాబు లేదు. బైబిల్ యోనా భార్య, పిల్లల గురించి, అతని వయసు గురించి, అతని మరణం గురించి ఏమీ చెప్పదు. మనకు తెలిసింది ఇంతే: అతని తండ్రి అమిత్తయి, ఊరు గాత్-హెఫెరు, రెండవ యరొబాము కాలంలో ప్రవచించాడు, నీనెవెకు పంపబడ్డాడు.

(యూదుల సంప్రదాయం, బైబిల్‌లో లేనిది:) తర్వాతి కాలపు యూదు రబ్బీల రచనల్లో యోనా గురించి కొన్ని కథలు ఉన్నాయి. ఒక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఏలీయా సారెపతులో బ్రతికించిన విధవరాలి కుమారుడే యోనా. ఇంకొక సంప్రదాయం ప్రకారం, ఎలీషా యెహును రాజుగా అభిషేకించడానికి పంపిన యువ ప్రవక్త (2 రాజులు 9:1-4) యోనానే. బైబిల్ ఈ విషయాలు ఎక్కడా చెప్పదు. ఇవి కేవలం సంప్రదాయ కథలు మాత్రమే.

నీనెవె పట్టణం ఎలాంటిది? దేవుడు యోనాను అక్కడికి ఎందుకు పంపాడు?

“బైబిల్లో నీనెవె”, “నీనెవె పట్టణం” అని చాలామంది వెతుకుతారు. యోనా కథ అర్థం కావాలంటే ముందు నీనెవె అర్థం కావాలి. దేవుడు యోనాకు ఇచ్చిన ఆజ్ఞ ఇది:

““నీవు లేచి నీనెవె మహా పట్టణానికి వెళ్లి దానికి వ్యతిరేకంగా ప్రకటించు, ఎందుకంటే దాని చెడుతనం నా దృష్టిలో ఘోరంగా ఉంది.””

— యోనా 1:2 (OTCV)

దేవుడు నీనెవెను మహా పట్టణం అన్నాడు. దాని చెడుతనం దేవుని దృష్టి వరకు చేరిందని చెప్పాడు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, నీనెవె ఇశ్రాయేలు పట్టణం కాదు. అది అష్షూరు దేశంలోని పట్టణం. దేవుడు ఇశ్రాయేలు దేవుడు మాత్రమే కాదు, అన్యజనుల పట్టణంలో జరుగుతున్న చెడును కూడా ఆయన చూస్తున్నాడు, వాళ్లకు కూడా హెచ్చరిక పంపాలనుకుంటున్నాడు.

(చరిత్ర గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) నీనెవె టైగ్రిస్ నది తూర్పు ఒడ్డున ఉండేది. ఈ రోజు ఇరాక్ దేశంలోని మోసుల్ పట్టణానికి ఎదురుగా దాని శిథిలాలు ఉన్నాయి. అది అష్షూరు సామ్రాజ్యంలోని ప్రధాన పట్టణాల్లో ఒకటి, తర్వాతి కాలంలో (క్రీ.పూ. 700 ప్రాంతంలో) ఆ సామ్రాజ్యానికి రాజధాని అయింది. అష్షూరీయులు యుద్ధాల్లో చాలా క్రూరంగా ప్రవర్తించేవారని వాళ్ల సొంత శిలాశాసనాలు, గోడల మీది చిత్రాలే చూపిస్తాయి: ఓడిపోయిన వాళ్లను హింసించడం, పట్టణాలను తగలబెట్టడం, ప్రజలను బందీలుగా తీసుకెళ్లడం.

యోనా కాలం తర్వాత కొన్ని దశాబ్దాలకే ఇదే అష్షూరు దేశం ఇశ్రాయేలు ఉత్తర రాజ్యాన్ని నాశనం చేసింది. బైబిల్ ఇలా చెబుతుంది:

“హోషేయ పరిపాలనలోని తొమ్మిదో సంవత్సరంలో అష్షూరు రాజు సమరయను పట్టుకుని ఇశ్రాయేలు వారిని అష్షూరుకు బందీలుగా తీసుకెళ్లాడు. హాలహులో, హాబోరు నది ప్రాంతంలో ఉన్న గోజానులో, మాదీయుల పట్టణాల్లో వారిని ఉంచాడు.”

— 2 రాజులు 17:6 (OTCV)

ఇశ్రాయేలు రాజధాని సమరయను అష్షూరు రాజు పట్టుకుని, ప్రజలను బందీలుగా తమ దేశానికి తీసుకెళ్లాడు. యోనా కాలంలో ఇది ఇంకా జరగలేదు, కానీ అష్షూరు బలం, క్రూరత్వం గురించి ఇశ్రాయేలు ప్రజలకు బాగా తెలుసు. ఇంకా తర్వాతి కాలంలో నహూము ప్రవక్త నీనెవె గురించి ఇలా చెప్పాడు:

“అబద్ధాలతో దోపిడీతో నిండి ఉన్న, హంతకుల పట్టణానికి శ్రమ! నిత్యం బాధితులు ఉండే, రక్తపు పట్టణానికి శ్రమ!”

— నహూము 3:1 (OTCV)

నహూము గ్రంథం మొత్తం నీనెవెకు రాబోయే నాశనం గురించిన ప్రవచనం. దేవుని ప్రవక్త దాన్ని రక్తపు పట్టణం అని పిలిచాడు. ఇప్పుడు యోనా మనసును ఊహించండి. తన దేశానికి అతి పెద్ద ముప్పుగా ఉన్న, క్రూరత్వానికి పేరుపొందిన శత్రువుల పట్టణానికి వెళ్లి దేవుని మాట చెప్పాలి. అది భయం కలిగించే పని కూడా, మనసుకు నచ్చని పని కూడా.

యోనా దేవుని నుండి ఎందుకు పారిపోయాడు?

దేవుని ఆజ్ఞ విన్న యోనా ఏమి చేశాడో బైబిల్ ఒక్క వచనంలో చెబుతుంది:

“అయితే యోనా యెహోవా సన్నిధి నుండి పారిపోదామని తర్షీషు వైపు వెళ్లాడు. అతడు యొప్పేకు వెళ్లి అక్కడ తర్షీషుకు వెళ్లే ఓడను చూశాడు. అతడు డబ్బు చెల్లించి, యెహోవా నుండి పారిపోవడానికి ఓడ ఎక్కి తర్షీషుకు ప్రయాణమయ్యాడు.”

— యోనా 1:3 (OTCV)

దేవుడు తూర్పున ఉన్న నీనెవెకు వెళ్లమన్నాడు. యోనా పడమటి దిక్కుకు, సముద్ర తీరాన ఉన్న యొప్పే రేవు పట్టణానికి వెళ్లి, తర్షీషుకు వెళ్లే ఓడ ఎక్కాడు. ఈ వచనంలో “యెహోవా నుండి పారిపోవడానికి” అనే మాట రెండుసార్లు వచ్చింది. యోనా దారి తప్పిపోలేదు, కావాలనే పారిపోయాడు. పైగా అతడు “డబ్బు చెల్లించి” వెళ్లాడు. దేవుని మాటకు దూరంగా వెళ్లడానికి మనుష్యులు ఖర్చుకు కూడా వెనుకాడరు.

(చరిత్ర గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) యొప్పే ఈ రోజు ఇశ్రాయేలు దేశంలోని టెల్ అవీవ్ పక్కన ఉన్న “యాఫా” (Jaffa) అనే పాత రేవు పట్టణం. తర్షీషు ఎక్కడ ఉందో ఖచ్చితంగా తెలియదు. చాలామంది పండితులు అది మధ్యధరా సముద్రానికి పడమటి చివర, ఈ రోజు స్పెయిన్ దేశంలో ఉన్న “టార్టెస్సస్” అనే ప్రాంతమని అనుకుంటారు. అదే నిజమైతే, యోనా ఆ కాలంలో ప్రజలకు తెలిసిన లోకపు దూరపు చివరకు పారిపోవాలని చూశాడు.

యోనా ఎందుకు పారిపోయాడు? మొదటి అధ్యాయంలో బైబిల్ కారణం చెప్పదు. భయం వల్లేమో అనుకుంటాం. కానీ కథ చివర్లో, నాలుగవ అధ్యాయంలో, యోనా స్వయంగా కారణం చెబుతాడు: దేవుడు కనికరం గలవాడని, నీనెవె ప్రజలు పశ్చాత్తాపపడితే ఆయన వాళ్లను క్షమిస్తాడని యోనాకు ముందే తెలుసు (యోనా 4:2, ఈ వ్యాసంలో ముందు చూస్తాం). అంటే యోనా పారిపోయింది ప్రధానంగా తన ప్రాణ భయంతో కాదు, తన శత్రువులకు దేవుని కనికరం దొరకడం ఇష్టం లేక.

అయితే దేవుని “సన్నిధి నుండి” నిజంగా ఎవరైనా పారిపోగలరా? దావీదు ఒక కీర్తనలో ఇలా రాశాడు:

“మీ ఆత్మ నుండి నేను ఎక్కడికి వెళ్లగలను? మీ సన్నిధి నుండి నేను ఎక్కడికి పారిపోగలను? ఒకవేళ నేను ఆకాశానికి ఎక్కి వెళ్తే, అక్కడా మీరు ఉన్నారు; నేను పాతాళంలో నా పడకను సిద్ధం చేసుకుంటే, అక్కడా మీరు ఉన్నారు. ఒకవేళ నేను ఉదయపు రెక్కలపై ఎగిరిపోయి, నేను సముద్రం యొక్క సుదూరాన స్థిరపడితే, అక్కడ కూడా మీ చేయి నన్ను నడిపిస్తుంది, మీ కుడిచేయి నన్ను గట్టిగా పట్టుకుంటుంది.”

— కీర్తనలు 139:7-10 (OTCV)

దావీదు ఈ కీర్తనలో దేవుడు అన్ని చోట్లా ఉన్నాడని, తనను పూర్తిగా ఎరిగినవాడని ఆశ్చర్యంతో చెబుతున్నాడు. ఆకాశం, పాతాళం, “సముద్రం యొక్క సుదూరాన”, ఎక్కడికి వెళ్లినా దేవుడు అక్కడ ఉన్నాడు. యోనా సముద్రం దాటి లోకపు చివరకు పారిపోవాలని చూశాడు. కానీ కొద్ది గంటల్లోనే, సముద్రం మధ్యలోనే దేవుడు అతన్ని చేరుకున్నాడు. దావీదు గురించి మా దావీదు కథ వ్యాసం చూడండి.

సముద్రంలో తుఫాను: ఓడలో ఏమి జరిగింది?

యోనా ఓడ ఎక్కి ప్రశాంతంగా ప్రయాణం మొదలుపెట్టాడు. కానీ దేవుడు అతన్ని వదలలేదు:

“అప్పుడు యెహోవా సముద్రం మీద పెనుగాలిని పంపగా బలమైన తుఫాను లేచింది, అది ఓడను బద్దలు చేసేంత భయంకరంగా ఉంది. ఆ నావికులందరు భయపడ్డారు, ప్రతివాడు తన దేవునికి మొరపెట్టాడు. ఓడ తేలిక చేయడానికి దానిలో ఉన్న సరుకులు సముద్రంలో పారవేశారు. అయితే యోనా ఓడ దిగువ భాగానికి వెళ్లి పడుకుని గాఢ నిద్రలోకి వెళ్లాడు.”

— యోనా 1:4-5 (OTCV)

ఈ తుఫాను మామూలు తుఫాను కాదు, “యెహోవా సముద్రం మీద పెనుగాలిని పంపగా” వచ్చింది. ఓడ బద్దలయ్యేంత భయంకరంగా ఉంది. సముద్రం గురించి బాగా తెలిసిన అనుభవం ఉన్న నావికులే భయపడ్డారు. వాళ్లు వేర్వేరు దేశాల వాళ్లు, ఒక్కొక్కరు తమ దేవునికి మొరపెట్టారు. ఓడ బరువు తగ్గించడానికి విలువైన సరుకులను కూడా సముద్రంలో పారేశారు. కానీ ఈ తుఫానుకు కారణమైన యోనా మాత్రం ఓడ అడుగు భాగంలో గాఢంగా నిద్రపోతున్నాడు. దేవుని నుండి పారిపోతున్న మనిషి, చుట్టూ ఉన్నవాళ్లు ప్రాణభయంతో మొరపెడుతుంటే, ఏమీ పట్టనట్లు నిద్రపోతున్నాడు.

“ఓడ నాయకుడు అతని దగ్గరకు వెళ్లి, “నీవు ఎలా పడుకోగలుగుతున్నావు? లేచి నీ దేవునికి మొరపెట్టు! ఒకవేళ ఆయన మనల్ని గమనించి మనం నశించకుండా చేస్తారేమో” అని అన్నాడు.”

— యోనా 1:6 (OTCV)

ఎంత విచిత్రమైన దృశ్యం! దేవుని ప్రవక్తను ఒక అన్యజనుడైన ఓడ నాయకుడు నిద్రలేపి “లేచి నీ దేవునికి మొరపెట్టు” అని అడుగుతున్నాడు. దేవుడు యోనాకు చెప్పిన మొదటి మాట “నీవు లేచి నీనెవె మహా పట్టణానికి వెళ్లి”. ఇప్పుడు ఓడ నాయకుడు కూడా దాదాపు అదే మాట అంటున్నాడు: “లేచి నీ దేవునికి మొరపెట్టు!” ప్రార్థించాల్సిన ప్రవక్త నిద్రపోతుంటే, దేవుణ్ణి ఎరగని వాళ్లు ప్రార్థిస్తున్నారు.

“అప్పుడు నావికులు, “రండి, ఎవరి మూలంగా ఈ ఆపద రాడానికి ఎవరు బాధ్యులో చీట్లు వేసి తెలుసుకుందాం” అని ఒకరితో ఒకరు అనుకున్నారు. వారు చీట్లు వేసినప్పుడు చీటి యోనా పేరిట వచ్చింది. కాబట్టి వారు అతన్ని, “చెప్పు, ఈ కష్టం మన మీదికి రావడానికి ఎవరు బాధ్యులు? నీవు ఏ పని చేస్తావు? నీవు ఎక్కడ నుండి వచ్చావు? నీ దేశం ఏది? నీ జనమేది?” అని అడిగారు.”

— యోనా 1:7-8 (OTCV)

ఇంత భయంకరమైన తుఫాను ఎవరో దేవునికి కోపం తెప్పించడం వల్లే వచ్చిందని నావికులు అనుకున్నారు. ఆ కాలంలో ఇలాంటి విషయాలు తెలుసుకోవడానికి చీట్లు వేసేవారు. చీటి యోనా పేరు మీద పడింది. వెంటనే నావికులు అతని మీద ప్రశ్నల వర్షం కురిపించారు: నువ్వు ఎవరు, ఏం చేస్తావు, ఎక్కడి నుండి వచ్చావు?

“అందుకతడు, “నేను హెబ్రీయున్ని; సముద్రాన్ని ఎండిన నేలను సృజించిన పరలోక దేవుడైన యెహోవాను ఆరాధిస్తాను” అన్నాడు.”

— యోనా 1:9 (OTCV)

యోనా జవాబు నిజమే, కానీ అందులో ఒక వ్యంగ్యం ఉంది. “సముద్రాన్ని ఎండిన నేలను సృజించిన” దేవుణ్ణి ఆరాధిస్తానని చెబుతున్నాడు, అదే దేవుని నుండి సముద్రం మీదుగా పారిపోతున్నాడు! సముద్రాన్ని చేసిన దేవుని నుండి సముద్రంలో దాక్కోవడం ఎలా సాధ్యం?

“దానికి వారు భయపడి అతనితో, “నీవు చేసింది ఏంటి?” అన్నారు. (అతడు యెహోవా నుండి పారిపోతున్నాడని వారికి తెలుసు, ఎందుకంటే అతడు అప్పటికే వారికి చెప్పాడు.)”

— యోనా 1:10 (OTCV)

యోనా సముద్రాన్ని చేసిన దేవుని నుండి పారిపోతున్నాడని తెలిసిన నావికులు ఇంకా ఎక్కువగా భయపడ్డారు. “నీవు చేసింది ఏంటి?” అనే వాళ్ల ప్రశ్నలో ఆశ్చర్యం, భయం, కోపం అన్నీ ఉన్నాయి. దేవుని నుండి పారిపోవడం ఎంత ప్రమాదకరమో దేవుని ప్రవక్త కంటే ఈ అన్యజనులకే బాగా అర్థమైనట్లు ఉంది.

“సముద్రంలో తుఫాను మరీ తీవ్రంగా మారుతుంది. కాబట్టి వారు అతన్ని, “సముద్రం మాకోసం నిమ్మళించాలంటే మేము నీకేం చేయాలి?” అని అడిగారు. అందుకు అతడు, “నన్ను ఎత్తి సముద్రంలో పడేయండి, అప్పుడు సముద్రం నిమ్మళిస్తుంది. ఈ గొప్ప తుఫాను నా కారణంగానే మీ మీదికి వచ్చిందని నాకు తెలుసు” అన్నాడు.”

— యోనా 1:11-12 (OTCV)

తుఫాను ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంది. నావికులు యోనానే అడిగారు: ఏం చేయాలి? యోనా తన తప్పు ఒప్పుకున్నాడు: “ఈ గొప్ప తుఫాను నా కారణంగానే మీ మీదికి వచ్చిందని నాకు తెలుసు.” తనను సముద్రంలో పడేయమన్నాడు. ఇది ఇతరుల ప్రాణాల కోసం తన ప్రాణం ఇవ్వడానికి సిద్ధపడడం కావచ్చు. (వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయాలు:) అయితే కొందరు వ్యాఖ్యాతలు ఇంకో విషయం కూడా గమనిస్తారు: యోనా ఇక్కడ కూడా “నేను దేవునికి లోబడి నీనెవెకు వెళ్తాను” అనలేదు. నీనెవెకు వెళ్లడం కంటే చావడమే మేలని అనుకున్నాడేమో అని వాళ్లు అంటారు. బైబిల్ యోనా మనసులో ఏముందో ఇక్కడ చెప్పదు.

“అయితే వారు ఓడను సముద్రతీరానికి చేర్చడానికి శాయశక్తులా ప్రయత్నించారు. కాని తుఫాను ఇంకా తీవ్రంగా విజృంభిస్తుంది కాబట్టి వారు ఏమి చేయలేకపోయారు. అప్పుడు వారు యెహోవాకు మొరపెట్టి, “యెహోవా, ఈ మనిషి ప్రాణం కోసం దయచేసి మమ్మల్ని చావనివ్వకండి. నిర్దోషిని చంపుతున్నామని మామీద నేరం మోపకండి, ఎందుకంటే యెహోవా, మీ ఇష్ట ప్రకారం ఇలా జరిగిస్తున్నారు” అని చెప్పి,”

— యోనా 1:13-14 (OTCV)

నావికుల మంచితనం చూడండి. యోనా చెప్పినట్లు వెంటనే అతన్ని సముద్రంలో పడేయలేదు. అతని ప్రాణం కాపాడాలని ఓడను ఒడ్డుకు చేర్చడానికి శక్తి కొద్దీ తెడ్లు వేశారు. కుదరనప్పుడు, ఇంతకు ముందు తమ తమ దేవుళ్లకు మొరపెట్టిన వాళ్లు ఇప్పుడు “యెహోవా” అని ఇశ్రాయేలు దేవుని పేరుతోనే ప్రార్థించారు. ఒక మనిషి ప్రాణం తీయాల్సి వస్తున్నందుకు దేవుని క్షమాపణ అడిగారు. దేవుని ప్రవక్త నీనెవె ప్రజల ప్రాణాల గురించి పట్టించుకోలేదు, కానీ ఈ అన్యజనులైన నావికులు యోనా ఒక్కడి ప్రాణం గురించి ఇంత ఆలోచించారు.

“వారు యోనాను ఎత్తి సముద్రంలో పడవేశారు, వెంటనే పొంగుతూ ఉన్న సముద్రం నిమ్మళించింది. అది చూసి వారంతా యెహోవాకు ఎంతో భయపడి, యెహోవాకు బలి అర్పించి మ్రొక్కుబళ్ళు చేశారు.”

— యోనా 1:15-16 (OTCV)

యోనాను సముద్రంలో పడేసిన వెంటనే తుఫాను ఆగిపోయింది. ఆ నావికులు “యెహోవాకు ఎంతో భయపడి”, అంటే భయభక్తులతో ఆయనను గౌరవించారు, బలి అర్పించి మ్రొక్కుబళ్లు చేశారు. ఆశ్చర్యం ఏమిటంటే, యోనా పారిపోతూ కూడా దేవుడు అతని ద్వారా కొంతమంది అన్యజనులను తన వైపుకు తిప్పుకున్నాడు. యోనా కథలో ఇది మొదటి “పశ్చాత్తాపం”. నీనెవెలో పెద్ద పశ్చాత్తాపం ముందు ఉంది.

సముద్రంలో తుఫాను: యేసు కథతో పోలిక

(చాలామంది వ్యాఖ్యాతల వివరణ:) కొత్త నిబంధనలో యేసు గలిలయ సముద్రం మీద పడవలో ఉన్నప్పుడు కూడా పెద్ద తుఫాను వచ్చింది. మత్తయి సువార్త దాన్ని ఇలా చెబుతుంది:

“అప్పుడు అకస్మాత్తుగా సముద్రం మీద తీవ్రంగా తుఫాను రేగి సరస్సు మీదికి వచ్చి అలలు ఆ పడవను తాకాయి. అయితే యేసు నిద్రపోతున్నారు. శిష్యులు ఆయన దగ్గరకు వెళ్లి, “ప్రభువా, మేము మునిగిపోతున్నాం మమ్మల్ని కాపాడు” అంటూ ఆయనను లేపారు. అందుకు ఆయన, “అల్పవిశ్వాసులారా, మీరు ఎందుకంతగా భయపడుతున్నారు?” అని కోప్పడి లేచి గాలులను అలలను గద్దించారు. అప్పుడు అంతా ప్రశాంతంగా మారిపోయింది.”

— మత్తయి 8:24-26 (OTCV)

యేసు తన శిష్యులతో కలిసి గలిలయ సరస్సు దాటుతుండగా అకస్మాత్తుగా తుఫాను వచ్చింది. రెండు కథల్లోనూ సముద్రంలో పెద్ద తుఫాను, భయపడిన పడవ మనుష్యులు, తుఫాను మధ్యలో నిద్రపోతున్న ఒక వ్యక్తి, అతన్ని లేపి సహాయం అడగడం, చివరికి సముద్రం ప్రశాంతమవడం ఉన్నాయి. కానీ తేడా చాలా పెద్దది. యోనా దేవుని నుండి పారిపోతూ నిద్రపోయాడు, తుఫానుకు అతడే కారణం. సముద్రం ఆగాలంటే అతన్ని సముద్రంలో పడేయాల్సి వచ్చింది. యేసు తండ్రి మీద పూర్తి నమ్మకంతో నిద్రపోయారు, లేచి ఒక్క మాటతో గాలినీ అలలనూ గద్దించారు. అందుకే శిష్యులు “ఈయన ఎలాంటి వాడు! గాలి అలలు కూడా ఈయనకు లోబడుతున్నాయి” అని ఆశ్చర్యపోయారని మత్తయి చెబుతాడు (మత్తయి 8:27). యేసు తాను “యోనా కంటే గొప్పవాడు” అని చెప్పుకున్నారు (మత్తయి 12:41, ముందు చూస్తాం). ఈ రెండు కథలను పోల్చడం వ్యాఖ్యాతల వివరణ మాత్రమే. బైబిల్ ఈ పోలికను నేరుగా చెప్పదు.

యోనాను మింగింది తిమింగలమా? పెద్ద చేప కడుపులో మూడు రోజులు

యోనా సముద్రంలో పడ్డాడు. కథ అక్కడితో ముగిసిపోవాలి. కానీ దేవుడు యోనాను వదలలేదు:

“యెహోవా యోనాను మ్రింగడానికి పెద్ద చేపను యెహోవా నియమించారు, యోనా మూడు పగళ్ళు మూడు రాత్రులు ఆ చేప కడుపులో ఉన్నాడు.”

— యోనా 1:17 (OTCV)

ఈ వచనంలో ముఖ్యమైన మాట “నియమించారు”. చేప అనుకోకుండా అక్కడికి రాలేదు. దేవుడే దాన్ని సిద్ధం చేసి పంపాడు. యోనాను మింగిన చేప అతన్ని శిక్షించడానికి కాదు, సముద్రంలో మునిగిపోకుండా కాపాడడానికి వచ్చింది. దేవుని నుండి పారిపోయిన మనిషిని కూడా దేవుడు చావుకు వదిలేయలేదు.

(భాష గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) యోనా గ్రంథంలో దేవుడు “నియమించడం” అనే మాట (హీబ్రూలో “మనా”) నాలుగు సార్లు వస్తుంది: పెద్ద చేప (1:17), నీడనిచ్చే చెట్టు (4:6), చెట్టును తినేసిన పురుగు (4:7), తూర్పు వడగాలి (4:8). తెలుగు అనువాదంలో ఈ నాలుగు చోట్ల వేర్వేరు మాటలు వాడబడ్డాయి (“నియమించారు”, “మొలిపించారు”, “పంపగా”, “పంపించారు”), కానీ మూల భాషలో ఒకే మాట. పెద్ద విషయమైనా చిన్న విషయమైనా, చేపైనా పురుగైనా, సృష్టి అంతా దేవుని ఆజ్ఞకు లోబడుతుంది. ఆయన ఆజ్ఞకు లోబడనిది ఆయన ప్రవక్త ఒక్కడే.

యోనాను మింగింది తిమింగలమా, చేపా?

తెలుగులో చాలామంది “యోనాను తిమింగలం మింగింది” అని చెబుతారు. కానీ యోనా గ్రంథం “పెద్ద చేప” అనే అంటుంది, అది ఏ రకమైన చేపో చెప్పదు. (భాష గమనిక:) పాత ఇంగ్లీష్ బైబిల్ (KJV) మత్తయి 12:40లో “whale” (తిమింగలం) అని అనువదించింది. ఆ వచనంలోని గ్రీకు మాట “కేటోస్” అంటే “పెద్ద సముద్ర జంతువు” అని అర్థం. అందుకే “తిమింగలం” అనే మాట ప్రచారంలోకి వచ్చింది. బైబిల్ ప్రకారం సరైన మాట “పెద్ద చేప” లేదా “పెద్ద సముద్ర జంతువు”. అది సరిగ్గా ఏ జంతువో బైబిల్ చెప్పదు, కాబట్టి మనం కూడా ఖచ్చితంగా చెప్పలేం.

ఒక మనిషి చేప కడుపులో మూడు రోజులు బ్రతకడం సాధ్యమా?

సహజంగా అయితే సాధ్యం కాదు. బైబిల్ కూడా దీన్ని సహజమైన సంఘటనగా చెప్పడం లేదు, దేవుడు “నియమించిన” అద్భుతంగా చెబుతోంది. (వేర్వేరు అభిప్రాయాలు:) చాలామంది క్రైస్తవులు యోనా కథను నిజంగా జరిగిన చరిత్రగా నమ్ముతారు. యేసు స్వయంగా యోనా, నీనెవె ప్రజల గురించి నిజమైన వ్యక్తుల్లాగే మాట్లాడారని (మత్తయి 12:40-41) వాళ్లు చూపిస్తారు. కొందరు పండితులు యోనా గ్రంథాన్ని ఒక పాఠం నేర్పించడానికి రాసిన కథగా (ఉపమానంలా) చదవాలని అంటారు. ఈ వ్యాసం బైబిల్ చెప్పినట్లే కథను చెబుతుంది. ఏ అభిప్రాయం సరైనదో మేము తీర్పు చెప్పడం లేదు. కానీ ఒక్క విషయం రెండు వైపుల వాళ్లూ ఒప్పుకుంటారు: యోనా గ్రంథం యొక్క ముఖ్య సందేశం చేప గురించి కాదు, దేవుని కనికరం గురించి.

చేప కడుపులో యోనా ఏమని ప్రార్థించాడు?

“యోనా ప్రార్థన” అని చాలామంది వెతుకుతారు. ఓడలో నిద్రపోయిన యోనా, ఓడ నాయకుడు “లేచి నీ దేవునికి మొరపెట్టు” అన్నా ప్రార్థించని యోనా, చివరికి చేప కడుపులో, చీకటిలో, ప్రార్థించాడు:

“చేప కడుపులో నుండి యోనా తన దేవుడైన యెహోవాకు ప్రార్థన చేశాడు. అతడు ఇలా ప్రార్థించాడు: “నా ఆపదలో నేను యెహోవాకు మొరపెట్టాను, ఆయన నాకు జవాబిచ్చారు. మృత్యులోకంలో ఉండి సహాయం కోసం అడిగాను, మీరు నా మొర విన్నారు.”

— యోనా 2:1-2 (OTCV)

గమనించండి, ఇక్కడ యోనా దేవుణ్ణి తన దేవుడు అని పిలుస్తున్నాడు. పారిపోయిన ప్రవక్త మళ్లీ తన దేవుని దగ్గరకు తిరిగి వచ్చాడు. అతని ప్రార్థన భూతకాలంలో ఉంది: “నేను యెహోవాకు మొరపెట్టాను, ఆయన నాకు జవాబిచ్చారు.” అంటే సముద్రంలో మునిగిపోతున్నప్పుడు అతడు దేవునికి మొరపెట్టాడు, దేవుడు చేపను పంపి జవాబిచ్చాడు. ఇప్పుడు చేప కడుపులో సురక్షితంగా ఉండి, జరిగిందంతా గుర్తు చేసుకుంటూ దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెబుతున్నాడు. “మృత్యులోకం” అంటే చనిపోయిన వాళ్లు వెళ్లే స్థలం. యోనా తాను చావు అంచు వరకు వెళ్లానని చెబుతున్నాడు.

“మీరు నన్ను అగాధంలో సముద్ర గర్భంలో పడవేశారు. ప్రవాహాలు నన్ను ఆవరించాయి, మీ అలలు, తరంగాలు నన్ను ముంచి వేశాయి. ‘నేను మీ సన్నిధి నుండి నన్ను తరిమివేసినా మరలా నేను పరిశుద్ధ ఆలయం వైపు తిరిగి చూస్తాను’ అనుకున్నాను.”

— యోనా 2:3-4 (OTCV)

తనను సముద్రంలో పడేసింది నావికులే అయినా, యోనా దేవుడే తనను పడవేశాడని ఆయనతో చెబుతున్నాడు. జరిగినదంతా దేవుని చేతిలో నుండే వచ్చిందని అతడు ఒప్పుకుంటున్నాడు. అలలను “మీ అలలు” అంటున్నాడు. ఇంత చీకటిలో కూడా అతనికి ఒక ఆశ ఉంది: “మరలా నేను పరిశుద్ధ ఆలయం వైపు తిరిగి చూస్తాను.” యెరూషలేము దేవాలయం దేవుని సన్నిధికి గుర్తు. దేవుని “సన్నిధి నుండి” పారిపోవాలని చూసిన యోనా, ఇప్పుడు అదే సన్నిధి వైపు తిరిగి చూడాలని తపిస్తున్నాడు.

“ముంచివేసే నీళ్లు నన్ను భయపెట్టాయి, అగాధం నన్ను ఆవరించింది; సముద్రంలో ఉన్న నాచు నా తలకు చుట్టుకుంది. పర్వతాల పునాదుల వరకు నేను మునిగాను, క్రిందున్న భూమి గడియలు నన్ను శాశ్వతంగా బంధించాయి. అయితే నా దేవా! యెహోవా, మీరు నా ప్రాణాన్ని గోతిలో నుండి పైకి తీసుకువచ్చారు.”

— యోనా 2:5-6 (OTCV)

యోనా తాను సముద్రపు అడుగుకు మునిగిపోతున్న అనుభవాన్ని వర్ణిస్తున్నాడు. నీళ్లు చుట్టుముట్టాయి, సముద్రపు నాచు తలకు చుట్టుకుంది, ఇక తిరిగి రాలేనంత లోతుకు వెళ్లిపోయాడు. “శాశ్వతంగా బంధించాయి” అనే మాట అతనికి ఇక ఆశ లేదని అనిపించిందని చూపిస్తుంది. కానీ వెంటనే ఒక గొప్ప మలుపు: “అయితే నా దేవా! యెహోవా, మీరు నా ప్రాణాన్ని గోతిలో నుండి పైకి తీసుకువచ్చారు.” మనిషి ఆశ పూర్తిగా అయిపోయిన చోటే దేవుని రక్షణ మొదలవుతుంది.

““నా ప్రాణం క్షీణిస్తూ ఉంటే, యెహోవా నేను మిమ్మల్ని జ్ఞాపకం చేసుకున్నాను. నా ప్రార్థన మీ దగ్గరకు వచ్చింది, మీ పరిశుద్ధ ఆలయానికి చేరింది.”

— యోనా 2:7 (OTCV)

ప్రాణం పోతున్న ఆ క్షణంలో యోనా దేవుణ్ణి గుర్తు చేసుకున్నాడు. చాలామంది విషయంలో కూడా ఇంతే జరుగుతుంది: అంతా బాగున్నప్పుడు దేవుణ్ణి మరచిపోతాం, అన్నీ చేజారిపోయినప్పుడు ఆయనను గుర్తు చేసుకుంటాం. అయినా దేవుడు ఆ ఆలస్యమైన ప్రార్థనను కూడా తిరస్కరించలేదు. సముద్రపు అడుగు నుండి చేసిన ప్రార్థన కూడా “మీ పరిశుద్ధ ఆలయానికి చేరింది”. దేవుని దగ్గరకు చేరలేనంత లోతైన చోటు ఏదీ లేదు.

““విలువలేని విగ్రహాలను పూజించేవారు, తమ పట్ల దేవునికున్న ప్రేమకు దూరమవుతారు. నేనైతే కృతజ్ఞత స్తుతులు చేస్తూ మీకు బలి అర్పిస్తాను. నేను చేసిన మ్రొక్కుబడి చెల్లిస్తాను, ‘రక్షణ యెహోవా నుండి వస్తుంది’ అని అంటాను.””

— యోనా 2:8-9 (OTCV)

యోనా ప్రార్థన ఒక గొప్ప మాటతో ముగుస్తుంది: “రక్షణ యెహోవా నుండి వస్తుంది.” ఈ మాట యోనా గ్రంథం మొత్తానికి గుండె లాంటిది. రక్షణ ఎవరి సొంత మంచితనం వల్లో రాదు, దేవుని నుండే వస్తుంది. యోనాకు రక్షణ దేవుని కృప వల్ల వచ్చింది. అయితే ఒక ప్రశ్న మిగిలి ఉంది: ఆ రక్షణ నీనెవె ప్రజలకు కూడా వస్తే యోనా ఒప్పుకుంటాడా? (కొందరు వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయం:) “విలువలేని విగ్రహాలను పూజించేవారు” అని యోనా అన్యజనులను తక్కువ చేసి మాట్లాడుతున్నాడని, కానీ అదే అన్యజనులైన నావికులు అప్పటికే యెహోవాకు బలి అర్పించి మ్రొక్కుబళ్లు చేశారని (యోనా 1:16) కొందరు వ్యాఖ్యాతలు గమనిస్తారు.

“యెహోవా ఆ చేపకు ఆజ్ఞాపించగా అది యోనాను పొడినేల మీద కక్కివేసింది.”

— యోనా 2:10 (OTCV)

దేవుడు ఒక్క మాట చెప్పాడు, చేప లోబడింది. యోనాను పొడినేల మీద కక్కివేసింది. యోనా తిరిగి భూమి మీదకు వచ్చాడు, బ్రతికే ఉన్నాడు. దేవుడు అతనికి రెండవ అవకాశం ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు.

(బైబిల్ పండితుల గమనిక:) యోనా ప్రార్థనలోని చాలా మాటలు కీర్తనల గ్రంథంలోని మాటలను పోలి ఉంటాయని పండితులు చూపిస్తారు (ఉదాహరణకు కీర్తనలు 18:6; 42:7; 120:1). యోనాకు కీర్తనలు బాగా తెలుసు, కష్టంలో అవే మాటలు అతని నోటికి వచ్చాయని వాళ్లు అంటారు. మనం కూడా బైబిల్ వచనాలను జ్ఞాపకం పెట్టుకుంటే, కష్ట సమయంలో అవే మనకు ప్రార్థనగా మారతాయి.

యోనా చేప కడుపులో చనిపోయాడా?

(వేర్వేరు అభిప్రాయాలు, బైబిల్ స్పష్టంగా చెప్పదు:) యోనా ప్రార్థనలో “మృత్యులోకంలో ఉండి” (2:2), “గోతిలో నుండి పైకి తీసుకువచ్చారు” (2:6) అనే మాటలు ఉన్నాయి. అందుకే కొందరు యోనా నిజంగా చనిపోయి, దేవుడు మళ్లీ బ్రతికించాడని నమ్ముతారు. చాలామంది వ్యాఖ్యాతలు మాత్రం ఈ మాటలు కవితా భాషలో చావు అంచు వరకు వెళ్లిన అనుభవాన్ని వర్ణిస్తున్నాయని, యోనా చేప కడుపులో బ్రతికే ఉండి ప్రార్థించాడని అంటారు. బైబిల్ దీన్ని స్పష్టంగా చెప్పదు, కాబట్టి ఏది సరైనదో మేము తీర్పు చెప్పడం లేదు. మరణం, ఆత్మ గురించి బైబిల్ ఏమి చెబుతుందో మా శరీరం, ప్రాణం, ఆత్మ వ్యాసంలో రాశాం.

దేవుడు యోనాకు రెండవ అవకాశం ఎలా ఇచ్చాడు?

యోనా పొడినేల మీదకు వచ్చిన తర్వాత ఏమి జరిగిందో బైబిల్ ఇలా చెబుతుంది:

“తర్వాత యెహోవా వాక్కు రెండవసారి యోనాకు వచ్చింది: “నీవు మహా పట్టణమైన నీనెవెకు వెళ్లి నేను నీకు ఇచ్చే సందేశాన్ని ప్రకటించు.” యోనా యెహోవా మాటకు లోబడి నీనెవెకు వెళ్లాడు; నీనెవె చాలా పెద్ద పట్టణం కాబట్టి దానిగుండా వెళ్లడానికి మూడు రోజుల పట్టింది.”

— యోనా 3:1-3 (OTCV)

“రెండవసారి” అనే మాటలో దేవుని కృప కనిపిస్తుంది. దేవుడు యోనాను తిట్టలేదు, “నీవు నా మాట వినలేదు, ఇక నీతో నాకు పని లేదు” అనలేదు. మొదటిసారి ఇచ్చిన పనినే మళ్లీ ఇచ్చాడు. ఈసారి యోనా “యెహోవా మాటకు లోబడి” వెళ్లాడు. దేవుని మాట విననందుకు పారిపోయిన మనిషికి కూడా దేవుడు మళ్లీ అవకాశం ఇస్తాడు. మనం చేసిన తప్పుల వల్ల దేవుడు మనల్ని శాశ్వతంగా పక్కన పెట్టేశాడని అనుకోనవసరం లేదు. తప్పు చేసిన తర్వాత దేవుని క్షమాపణ గురించి మా నేను చేసిన తప్పు ఎవరికీ చెప్పుకోలేకపోతున్నాను వ్యాసంలో రాశాం.

“దానిగుండా వెళ్లడానికి మూడు రోజుల పట్టింది” అనే మాటకు (పండితుల వివరణలు:) వేర్వేరు అర్థాలు చెబుతారు. కొందరు నీనెవె పట్టణం, దాని చుట్టూ ఉన్న ఊళ్లు కలిపి అంత పెద్ద ప్రాంతమని అంటారు. కొందరు పట్టణంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు వెళ్లి ప్రకటించడానికి మూడు రోజులు పడుతుందని అర్థం అంటారు. ఏదైనా, నీనెవె చాలా పెద్ద పట్టణమని బైబిల్ చెబుతోంది.

“యోనా ఆ పట్టణంలో ఒక రోజు ప్రయాణమంత దూరం వెళ్లి, “ఇంకా నలభై రోజులకు నీనెవె నాశనమవుతుంది” అని అంటూ ప్రకటించాడు.”

— యోనా 3:4 (OTCV)

యోనా ఒక రోజు ప్రయాణం చేసి పట్టణం లోపలికి వెళ్లి తన సందేశం ప్రకటించాడు. బైబిల్‌లో రాసి ఉన్న అతని సందేశం చాలా చిన్నది: “ఇంకా నలభై రోజులకు నీనెవె నాశనమవుతుంది.” (భాష గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) హీబ్రూ మూల భాషలో ఈ సందేశం కేవలం ఐదు మాటలు. అందులో దేవుని పేరు లేదు, పశ్చాత్తాపపడమని పిలుపు లేదు, క్షమాపణ గురించిన వాగ్దానం లేదు. “నాశనమవుతుంది” అని అనువదించిన హీబ్రూ మాటకు “తలక్రిందులవుతుంది” అని కూడా అర్థం ఉంది. నీనెవె నిజంగానే “తలక్రిందులైంది”, కానీ నాశనంతో కాదు, హృదయాలు మారడంతో అని కొందరు వ్యాఖ్యాతలు చెబుతారు. యోనా మనస్ఫూర్తిగా ప్రకటించాడా, అయిష్టంగా ప్రకటించాడా అనేది బైబిల్ చెప్పదు. కానీ ఫలితం మాత్రం ఎవరూ ఊహించనిది.

నీనెవె ప్రజలు ఎలా పశ్చాత్తాపపడ్డారు?

“నీనెవె ప్రజలు దేవున్ని నమ్మి ఉపవాసం ప్రకటించారు. గొప్పవారి నుండి సామాన్యుల వరకు అందరు గోనెపట్ట కట్టుకున్నారు. యోనా హెచ్చరిక నీనెవె రాజుకు చేరినప్పుడు, అతడు తన సింహాసనం దిగి, తన రాజ వస్త్రాలను తీసివేసి, గోనెపట్ట కట్టుకుని బూడిదలో కూర్చున్నాడు.”

— యోనా 3:5-6 (OTCV)

క్రూరత్వానికి పేరుపొందిన పట్టణ ప్రజలు ఒక విదేశీ ప్రవక్త చెప్పిన ఐదు మాటలు విని “దేవున్ని నమ్మి” ఉపవాసం ప్రకటించారు. ఆ రోజుల్లో దుఃఖానికి, పశ్చాత్తాపానికి గుర్తుగా భోజనం మానేసి ఉపవాసం ఉండేవారు, ముతకగా ఉండే గోనెపట్ట కట్టుకునేవారు, బూడిదలో కూర్చునేవారు. పెద్దవాళ్ల నుండి చిన్నవాళ్ల వరకు అందరూ అలా చేశారు. చివరికి ఆ సంగతి రాజు వరకు చేరింది. రాజు తన సింహాసనం దిగాడు, రాజ వస్త్రాలు తీసేశాడు, గోనెపట్ట కట్టుకుని బూడిదలో కూర్చున్నాడు. గర్వానికి గుర్తుగా ఉండే రాజు దేవుని ముందు తనను తాను తగ్గించుకున్నాడు.

“అతడు నీనెవెలో ఈ ప్రకటన చేశాడు: “రాజు, అతని ఘనుల శాసనం ప్రకారం: “మనుష్యులు గాని జంతువులు పశువులు గొర్రెల మందలు గాని దేన్ని రుచి చూడకూడదు తినకూడదు త్రాగకూడదు. మనుష్యులు పశువులు గోనెపట్ట కప్పుకోవాలి. అందరు తక్షణమే దేవున్ని వేడుకోవాలి. తమ చెడు మార్గాలను, దౌర్జన్యాన్ని మానివేయాలి. దేవుని మనస్సు మార్చుకుని కనికరంతో తన తీవ్రమైన కోపాన్ని విడిచిపెట్టి మనం నశించకుండా చేస్తారేమో ఎవరికి తెలుసు?””

— యోనా 3:7-9 (OTCV)

రాజు పట్టణమంతటికీ ఒక ఆజ్ఞ పంపాడు. మనుష్యులే కాదు, పశువులు కూడా ఉపవాసం ఉండాలి, గోనెపట్ట కప్పుకోవాలి. రాజు ఉపవాసం, గోనెపట్టతో ఆగిపోలేదు. “తమ చెడు మార్గాలను, దౌర్జన్యాన్ని మానివేయాలి” అని ఆజ్ఞాపించాడు. నిజమైన పశ్చాత్తాపం అంటే బయటి ఆచారాలు మాత్రమే కాదు, చెడు పనులను వదిలేయడం. రాజు మాటల్లో వినయం కూడా ఉంది: “ఎవరికి తెలుసు?” దేవుడు తప్పకుండా క్షమిస్తాడని అతడు అనుకోలేదు. ఆశతో దేవుని కనికరం కోసం వేడుకున్నాడు.

“వారు చేసింది, వారు ఎలా తమ చెడుతనాన్ని విడిచిపెట్టారో దేవుడు చూసి తన మనస్సు మార్చుకొని, ఆయన వారికి మీదికి రప్పిస్తానని చెప్పిన కీడును రానివ్వలేదు.”

— యోనా 3:10 (OTCV)

దేవుడు వాళ్ల ఉపవాసం మాత్రమే కాదు, “వారు ఎలా తమ చెడుతనాన్ని విడిచిపెట్టారో” చూశాడు. వాళ్లు నిజంగా మారారు, దేవుడు తాను చెప్పిన నాశనాన్ని రానివ్వలేదు. బైబిల్ మొత్తంలో ఒక ప్రవక్త మాట విని ఒక పట్టణమంతా ఇంత పెద్ద ఎత్తున పశ్చాత్తాపపడిన సంఘటన ఇదే అని చాలామంది బోధకులు చెబుతారు. ఇశ్రాయేలు ప్రజలు ఎంతోమంది ప్రవక్తల మాటలు విని కూడా మారలేదు, కానీ అన్యజనుల పట్టణం ఒక్క హెచ్చరికకే మారిపోయింది.

దేవుడు “మనస్సు మార్చుకుంటాడా”?

“తన మనస్సు మార్చుకొని” అనే మాట చదివినప్పుడు చాలామందికి ప్రశ్న వస్తుంది: దేవుడు మారనివాడు కదా, ఆయన మనస్సు ఎలా మారుతుంది? దేవుడే యిర్మీయా ప్రవక్త ద్వారా దీనికి జవాబు ఇచ్చాడు:

“ఏదైనా ఒక దేశాన్ని లేదా రాజ్యాన్ని పెళ్లగిస్తానని, కూల్చివేస్తానని, నాశనం చేస్తానని నేను ఎప్పుడైనా ప్రకటిస్తే, దానికి ఆ దేశం దాని చెడు గురించి పశ్చాత్తాపపడితే నేను జాలిపడి, పంపాలనుకున్న విపత్తును పంపకుండ నిలిపివేస్తాను.”

— యిర్మీయా 18:7-8 (OTCV)

దేవుడు యిర్మీయాను కుమ్మరి ఇంటికి పంపి, కుమ్మరి మట్టిని తనకు నచ్చినట్లు మళ్లీ మలచడం చూపించిన సందర్భంలో ఈ మాటలు చెప్పాడు. అంటే దేవుని తీర్పు హెచ్చరికల్లో ఒక షరతు దాగి ఉంటుంది: ప్రజలు పశ్చాత్తాపపడితే ఆయన తీర్పును నిలిపివేస్తాడు. దేవుని స్వభావం మారలేదు. ఆయన ఎప్పుడూ పాపాన్ని శిక్షించే న్యాయవంతుడు, పశ్చాత్తాపపడిన వాళ్లను క్షమించే కనికరం గలవాడు. నీనెవె ప్రజలు మారారు, కాబట్టి దేవుడు వాళ్లతో వ్యవహరించే విధానం మారింది. యోనా ప్రకటించిన “నలభై రోజులు” అనేది నిజానికి దేవుడు వాళ్లకు ఇచ్చిన గడువు, అవకాశం.

(చరిత్ర గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) అష్షూరు శిలాశాసనాల్లో నీనెవె ప్రజలు ఇలా పశ్చాత్తాపపడిన సంఘటన గురించిన ప్రస్తావన ఇప్పటి వరకు దొరకలేదు. బైబిల్‌ను నమ్మే పండితులు దీనికి వేర్వేరు కారణాలు చెబుతారు, మరికొందరు దీన్ని యోనా కథ చరిత్ర కాదనడానికి ఆధారంగా చూపిస్తారు. ఆ పశ్చాత్తాపం ఎక్కువ కాలం నిలవలేదని మాత్రం బైబిల్ నుండే తెలుస్తుంది. ఒక శతాబ్దానికి పైగా గడిచిన తర్వాత నహూము ప్రవక్త నీనెవె నాశనాన్ని ప్రవచించాడు:

“నీనెవెను గురించిన ప్రవచనం; ఎల్కోషీయుడైన నహూముకు ఇవ్వబడిన దర్శనాన్ని వివరించే గ్రంథమిది. యెహోవా రోషం గలవారు ప్రతీకారం తీర్చుకునే దేవుడు; యెహోవా పగ తీర్చుకునేవారు ఉగ్రత గలవారు. యెహోవా తన శత్రువులపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటారు, తన శత్రువులపై తన ఉగ్రతను వెళ్లగ్రక్కుతారు. యెహోవా త్వరగా కోప్పడరు, ఆయన గొప్ప శక్తిగలవారు; యెహోవా దోషులను శిక్షించకుండ విడిచిపెట్టరు. ఆయన మార్గం సుడిగాలిలోనూ తుఫానులోనూ ఉంది, మేఘాలు ఆయన పాద ధూళి.”

— నహూము 1:1-3 (OTCV)

నహూము గ్రంథం యోనా గ్రంథానికి ఒక విధంగా రెండవ భాగం లాంటిది. యోనా కాలంలో నీనెవె పశ్చాత్తాపపడింది, దేవుడు కనికరం చూపించాడు. కానీ తర్వాతి తరాలు మళ్లీ క్రూరత్వం వైపు, గర్వం వైపు తిరిగాయి. గమనించండి, నహూము కూడా “యెహోవా త్వరగా కోప్పడరు” అని చెబుతున్నాడు. దేవుడు ఓపికగలవాడు, కానీ ఆయన ఓపికకు కూడా ఒక హద్దు ఉంది: “యెహోవా దోషులను శిక్షించకుండ విడిచిపెట్టరు.” (చరిత్ర గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) క్రీ.పూ. 612లో బబులోనీయులు, మాదీయులు కలిసి నీనెవెను పట్టుకుని నాశనం చేశారని చరిత్ర చెబుతుంది. ఒకప్పుడు మహా పట్టణం అయిన నీనెవె శిథిలాలుగా మారిపోయింది. 19వ శతాబ్దంలో పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు తవ్వకాలు జరిపే వరకు దాని శిథిలాలు మట్టి దిబ్బల కింద కప్పబడి ఉన్నాయి.

నీనెవె రక్షించబడితే యోనాకు ఎందుకు కోపం వచ్చింది?

ఏ ప్రవక్తకైనా ఇది జీవితంలో అత్యంత సంతోషకరమైన రోజు కావాలి. ఒక పట్టణమంతా తన మాట విని దేవుని వైపు తిరిగింది! కానీ యోనా స్పందన చూడండి:

“అయితే యోనాకు ఇది చాల తప్పు అనిపించింది, అతనికి కోపం వచ్చింది. అతడు యెహోవాకు ప్రార్థన చేస్తూ అన్నాడు, “యెహోవా, ఇలా జరుగుతుందని నేను నా దేశంలో ఉన్నప్పుడే చెప్పలేదా? అందుకే నేను తర్షీషుకు పారిపోవడానికి ప్రయత్నించాను. మీరు కృపాకనికరంగల దేవుడని, త్వరగా కోప్పడరని, మారని ప్రేమ గలవారని, కీడు కలిగించకుండా మానివేస్తారని నాకు తెలుసు. యెహోవా, బ్రతకడం కంటే నాకు చావడం మేలు, కాబట్టి నా ప్రాణాన్ని తీసివేయండి.””

— యోనా 4:1-3 (OTCV)

ఇక్కడ యోనా తాను మొదట ఎందుకు పారిపోయాడో స్వయంగా చెబుతున్నాడు. అతనికి భయం కాదు, దేవుని కనికరం మీదే అభ్యంతరం! దేవుడు కృపాకనికరంగలవాడని తనకు తెలుసు కాబట్టే పారిపోయానని చెబుతున్నాడు. ఆశ్చర్యం ఏమిటంటే, దేవుని కనికరం వల్లే యోనా సముద్రం నుండి బ్రతికి బయటపడ్డాడు. తనకు దేవుని కృప కావాలి, కానీ తన శత్రువులకు అదే కృప దొరకడం అతనికి ఇష్టం లేదు. చివరికి “నా ప్రాణాన్ని తీసివేయండి” అని చావు కోరుకున్నాడు. చేప కడుపులో “రక్షణ యెహోవా నుండి వస్తుంది” అని పాడిన అదే నోరు, ఆ రక్షణ నీనెవెకు వచ్చినప్పుడు కోపంతో నిండిపోయింది.

యోనా దేవుని గురించి చెప్పిన మాటలు అతను సొంతంగా అల్లినవి కావు. శతాబ్దాల ముందు సీనాయి కొండ మీద దేవుడు మోషేకు తనను తాను ఇలా పరిచయం చేసుకున్నాడు:

“మోషే ఎదుట నుండి ఆయన దాటి వెళ్తూ, “యెహోవా, దేవుడైన యెహోవా కనికరం దయ కలిగినవారు, త్వరగా కోప్పడరు, ప్రేమ నమ్మకత్వాలతో నిండియున్నవారు, వేలాదిమందికి ప్రేమను చూపిస్తూ, దుర్మార్గాన్ని, తిరుగుబాటును, పాపాన్ని క్షమిస్తారు గాని ఆయన దోషులను నిర్దోషులుగా విడిచిపెట్టక, మూడు నాలుగు తరాల వరకు తల్లిదండ్రుల పాపానికి పిల్లలను వారి పిల్లలను శిక్షిస్తారు” అని ప్రకటించారు.”

— నిర్గమకాండం 34:6-7 (OTCV)

ఇశ్రాయేలు ప్రజలు బంగారు దూడను చేసి పాపం చేసిన తర్వాత, దేవుడు మోషేకు రెండవసారి పది ఆజ్ఞల రాతి పలకలు ఇచ్చిన సందర్భంలో ఈ మాటలు చెప్పాడు. ఇశ్రాయేలు ప్రజలు ఈ మాటలను ఎంతో ప్రేమగా గుర్తు చేసుకునేవారు, ఎందుకంటే దేవుని కనికరం వల్లే వాళ్లు బ్రతికారు. యోనా కూడా అవే మాటలు చెబుతున్నాడు, కానీ ఫిర్యాదుగా! ఇశ్రాయేలును క్షమించిన దేవుని కనికరం ఇశ్రాయేలు శత్రువుల మీద కూడా ఉంటుందని యోనా జీర్ణించుకోలేకపోయాడు. మోషే గురించి మా మోషే జీవితం వ్యాసం చూడండి.

“అయితే యెహోవా జవాబిస్తూ, “నీవలా కోప్పడడం న్యాయమేనా?” అని అన్నారు.”

— యోనా 4:4 (OTCV)

దేవుడు యోనాతో వాదించలేదు, అతన్ని శిక్షించలేదు. ఒక సున్నితమైన ప్రశ్న మాత్రమే అడిగాడు: “నీవలా కోప్పడడం న్యాయమేనా?” ఆ ప్రశ్నతో యోనా తన మనసును తానే పరీక్షించుకోవాలని దేవుడు కోరాడు. యోనా జవాబు ఇవ్వలేదు. కోపం మనిషిని ఎంత గుడ్డివాణ్ణి చేస్తుందో, కోపం నుండి ఎలా బయటపడాలో మా కోపం, అసూయ, ద్వేషాన్ని ఎలా జయించాలి? వ్యాసంలో రాశాం.

చెట్టు, పురుగు, వడగాలి: దేవుడు యోనాకు నేర్పిన పాఠం ఏమిటి?

దేవుని ప్రశ్నకు జవాబు ఇవ్వకుండా యోనా పట్టణం బయటకు వెళ్లిపోయాడు:

“తర్వాత యోనా బయటకు వెళ్లి పట్టణానికి తూర్పుగా ఒకచోట కూర్చున్నాడు. అక్కడ తన కోసం తాను ఒక పందిరి వేసుకొని, పట్టణానికి ఏం జరుగుతుందో చూద్దామని దాని నీడలో కూర్చుని ఉన్నాడు.”

— యోనా 4:5 (OTCV)

యోనా పట్టణానికి తూర్పున ఒక చోట చిన్న పందిరి వేసుకుని కూర్చున్నాడు, “పట్టణానికి ఏం జరుగుతుందో చూద్దామని”. బహుశా నలభై రోజుల గడువు అయిపోయే వరకు ఎదురుచూస్తూ, దేవుడు చివరికి నీనెవెను నాశనం చేస్తాడేమో అని ఆశపడుతున్నాడేమో. ఒక ప్రవక్త తాను ప్రకటించిన పట్టణం నాశనం కావాలని కూర్చుని చూస్తున్నాడు!

“అప్పుడు యెహోవా, యోనా తలకు నీడనివ్వాలని, అతనికి కలిగిన బాధ తగ్గించాలని ఆకులుగల ఒక చెట్టును మొలిపించారు, యోనా ఆ చెట్టును బట్టి ఎంతో సంతోషించాడు. అయితే మరుసటిరోజు ఉదయం దేవుడు ఒక పురుగును పంపగా అది చెట్టును తినివేయడంతో ఆ చెట్టు వాడిపోయింది.”

— యోనా 4:6-7 (OTCV)

కోపంతో ఉన్న యోనా మీద కూడా దేవుడు దయ చూపించాడు. ఎండ దెబ్బ తగలకుండా అతని తలకు నీడనిచ్చే ఒక చెట్టును రాత్రికి రాత్రి మొలిపించాడు. యోనా ఆ చెట్టును చూసి “ఎంతో సంతోషించాడు”. యోనా గ్రంథం మొత్తంలో యోనా సంతోషించాడని చెప్పిన ఒకే ఒక్క చోటు ఇదే! పట్టణమంతా రక్షించబడినప్పుడు అతనికి కోపం వచ్చింది, తనకు నీడ దొరికినప్పుడు సంతోషం కలిగింది. కానీ మరుసటి ఉదయం దేవుడు ఒక చిన్న పురుగును పంపాడు, అది చెట్టును తినేసింది, చెట్టు వాడిపోయింది.

(భాష గమనిక, బైబిల్‌లో లేనిది:) ఈ చెట్టుకు హీబ్రూలో “కీకాయోన్” అనే పేరు ఉంది. అది సరిగ్గా ఏ మొక్కో ఖచ్చితంగా తెలియదు. పాత ఇంగ్లీష్ బైబిల్ (KJV) దాన్ని “gourd” (సొరకాయ లాంటి తీగ) అని అనువదించింది. చాలామంది పండితులు అది వేగంగా పెరిగే, పెద్ద ఆకులుండే ఆముదం మొక్క అయి ఉండవచ్చని అనుకుంటారు.

“సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, దేవుడు తూర్పు నుండి వడగాలిని పంపించారు, యోనా తలకు ఎండదెబ్బ తగిలి అతడు నీరసించిపోయాడు. “నేను బ్రతికి ఉండడం కంటే చావడం మేలు” అని తనలో తాను అనుకున్నాడు. అయితే దేవుడు యోనాతో, “ఆ చెట్టు గురించి నీవలా కోప్పడడం సరైనదా?” అన్నారు. అతడు, “అవును, సరైనదే, నాకు చావాలన్నంత కోపం వస్తుంది” అన్నాడు.”

— యోనా 4:8-9 (OTCV)

చెట్టు పోయింది, దానికి తోడు దేవుడు తూర్పు నుండి వేడి గాలిని పంపాడు. ఎండ దెబ్బకు యోనా సొమ్మసిల్లిపోయాడు, మళ్లీ చావు కోరుకున్నాడు. దేవుడు మళ్లీ అదే ప్రశ్న అడిగాడు: “ఆ చెట్టు గురించి నీవలా కోప్పడడం సరైనదా?” ఈసారి యోనా జవాబు ఇచ్చాడు, అది కూడా మొండిగా: “అవును, సరైనదే, నాకు చావాలన్నంత కోపం వస్తుంది.” ఒక చిన్న చెట్టు పోయినందుకు యోనా చావాలన్నంత దుఃఖపడుతున్నాడు. ఇప్పుడు దేవుడు అసలు పాఠం చెప్పబోతున్నాడు.

“అయితే యెహోవా, “నీవు ఈ చెట్టును పోషించలేదు, పెంచలేదు. అది రాత్రికి రాత్రి మొలిచింది, రాత్రికి రాత్రి చచ్చింది. అయినా నీవు ఈ చెట్టు విషయంలో బాధపడుతున్నావు. అలాంటప్పుడు కుడి ఎడమలు తెలియని లక్ష ఇరవై వేలమంది మనుష్యులు ఎన్నో జంతువులు ఉన్న గొప్ప పట్టణమైన నీనెవె గురించి నేను చింతించకూడదా?” అన్నారు.”

— యోనా 4:10-11 (OTCV)

ఇదే యోనా గ్రంథం మొత్తానికి ముగింపు, దేవుని హృదయం. దేవుడు యోనాకు ఒక పోలిక చూపించాడు: యోనా, నువ్వు ఆ చెట్టు కోసం ఒక్క పని కూడా చేయలేదు. నాటలేదు, నీళ్లు పోయలేదు. అది ఒక రాత్రిలో వచ్చి ఒక రాత్రిలో పోయింది. అయినా దాని కోసం నువ్వు ఇంతగా బాధపడుతున్నావు. మరి నేను సృష్టించిన, ఇన్ని సంవత్సరాలు పోషించిన లక్షకు పైగా మనుష్యులు, ఎన్నో జంతువులు ఉన్న పట్టణం గురించి నేను బాధపడకూడదా?

యోనా ప్రేమించింది తనకు సౌకర్యం ఇచ్చిన ఒక చెట్టును. దేవుడు ప్రేమించింది తాను సృష్టించిన మనుష్యులను. యోనా కోపం తన సౌకర్యం గురించి, దేవుని చింత ప్రజల ప్రాణాల గురించి. దేవుడు జంతువుల గురించి కూడా ప్రస్తావించడం గమనించండి. దేవుని కనికరం తన సృష్టి అంతటి మీదా ఉంది.

“కుడి ఎడమలు తెలియని లక్ష ఇరవై వేలమంది” అనే మాటకు (వ్యాఖ్యాతల వివరణలు:) వేర్వేరు అర్థాలు చెబుతారు. కొందరు దీని అర్థం ఇంకా మంచి చెడులు తెలియని చిన్న పిల్లలు అని, అలా అయితే పట్టణ జనాభా ఇంకా చాలా ఎక్కువ అని అంటారు. చాలామంది దీని అర్థం దేవుని గురించి, మంచి చెడుల గురించి సరైన జ్ఞానం లేని పట్టణ ప్రజలందరూ అని అంటారు. రెండు అర్థాల్లోనూ సందేశం ఒక్కటే: దేవుడు వాళ్లను నాశనం చేయాలని కాదు, వాళ్ల మీద జాలిపడుతున్నాడు.

యోనా గ్రంథం ఒక ప్రశ్నతో ఎందుకు ముగుస్తుంది? తర్వాత యోనాకు ఏమైంది?

యోనా గ్రంథం దేవుని ప్రశ్నతోనే ముగుస్తుంది: “నేను చింతించకూడదా?” యోనా జవాబు ఏమిటో బైబిల్ చెప్పదు. అతడు తన కోపం విడిచిపెట్టాడా, దేవుని కనికరాన్ని అర్థం చేసుకున్నాడా, లేక కోపంగానే ఇంటికి వెళ్లిపోయాడా? మనకు తెలియదు. బైబిల్‌లోని ఇతర గ్రంథాలన్నీ దాదాపు ఒక ముగింపుతో ముగుస్తాయి, కానీ యోనా గ్రంథం ఒక ప్రశ్నతో ముగుస్తుంది.

(చాలామంది బోధకుల వివరణ:) దీనికి ఒక కారణం ఉందని బోధకులు అంటారు. ఆ ప్రశ్న యోనాకు మాత్రమే కాదు, చదివే ప్రతి ఒక్కరికీ. మనకు నచ్చని వాళ్లు, మనల్ని బాధపెట్టిన వాళ్లు, మనం “వాళ్లకు శిక్ష పడాలి” అనుకునే వాళ్లు, వాళ్ల మీద దేవుడు కనికరం చూపిస్తే మనం సంతోషిస్తామా? ఆ ప్రశ్నకు జవాబు ప్రతి పాఠకుడు తన మనసులోనే చెప్పుకోవాలి. మనకు హాని చేసిన వాళ్ల విషయంలో దేవుడు ఎలా పని చేస్తాడో మా మనకు చెడు చేసిన వారి నుండి దేవుడు మనకు చేసే మంచి వ్యాసంలో రాశాం.

(వ్యాఖ్యాతల పోలిక, బైబిల్ నేరుగా చెప్పదు:) కొత్త నిబంధనలో యేసు చెప్పిన “తప్పిపోయిన కుమారుని” ఉపమానానికి ఇది చాలా దగ్గరగా ఉందని వ్యాఖ్యాతలు చూపిస్తారు (లూకా 15:11-32). ఆ ఉపమానంలో చిన్న కుమారుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు తండ్రి విందు చేశాడు, కానీ పెద్ద కుమారుడు కోపంతో ఇంట్లోకి రావడానికి ఇష్టపడలేదు. తండ్రి బయటకు వచ్చి అతన్ని బ్రతిమాలాడు. ఆ కథ కూడా పెద్ద కుమారుడు చివరికి లోపలికి వెళ్లాడా లేదా అని చెప్పకుండానే ముగుస్తుంది. యోనా ఆ పెద్ద కుమారుడి లాంటివాడు, నీనెవె చిన్న కుమారుడి లాంటిది అని వాళ్లు అంటారు.

యోనా ఎక్కడ, ఎప్పుడు చనిపోయాడు?

బైబిల్ యోనా మరణం గురించి, సమాధి గురించి ఏమీ చెప్పదు. (సంప్రదాయాలు, నిరూపించబడలేదు:) యోనా సమాధి గురించి వేర్వేరు సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. ఒక సంప్రదాయం ప్రకారం అది పాత నీనెవె శిథిలాల దగ్గర, ఈ రోజు మోసుల్ పట్టణంలోని “నబీ యూనుస్” అనే కొండ మీద ఉంది. అక్కడ ఉన్న పాత మసీదును 2014లో ఐసిస్ ఉగ్రవాదులు పేల్చివేశారు. ఇంకొక సంప్రదాయం ప్రకారం యోనా సమాధి అతని సొంత ఊరు గాత్-హెఫెరు దగ్గర, గలిలయలో ఉంది. వీటిలో ఏదీ నిరూపించబడలేదు.

“యోనా సూచన” అంటే ఏమిటి? యేసు యోనా గురించి ఏమి చెప్పారు?

పాత నిబంధనలో యోనా కథ నాలుగు అధ్యాయాల్లో ముగుస్తుంది, కానీ కొత్త నిబంధనలో యేసు స్వయంగా యోనా గురించి మాట్లాడారు. ఒక రోజు పరిసయ్యులు, ధర్మశాస్త్ర ఉపదేశకులు యేసు దగ్గరకు వచ్చారు:

“అప్పుడు, కొందరు పరిసయ్యులు ధర్మశాస్త్ర ఉపదేశకులు యేసు దగ్గరకు వచ్చి, “ఉపదేశకుడా, నీ నుండి ఒక సూచన చూడాలని ఉంది” అన్నారు. అందుకు యేసు వారితో, “దుష్టులు, వ్యభిచారులైన ఈ తరం వారు సూచనను అడుగుతున్నారు! కానీ యోనా ప్రవక్త సూచన తప్ప మరి ఏ సూచన ఈ తరం వారికి ఇవ్వబడదు. ఎలాగైతే యోనా మూడు పగళ్ళు మూడు రాత్రులు ఆ పెద్ద చేప కడుపులో ఉన్నాడో అలాగే మనుష్యకుమారుడు కూడా మూడు రాత్రులు పగళ్ళు భూగర్భంలో ఉంటాడు. నీనెవె ప్రజలు యోనా ప్రకటించినప్పుడు అతని మాటలను విని పశ్చాత్తాపపడి దేవుని వైపు తిరిగారు. అయితే ఇప్పుడు యోనా కంటే గొప్పవాడు ఇక్కడ ఉన్నా ఆయన మాటలను వినని ఈ తరం వారి మీద నీనెవె న్యాయతీర్పు దినాన నేరం మోపుతారు.””

— మత్తయి 12:38-41 (OTCV)

యేసు అప్పటికే ఎన్నో అద్భుతాలు చేశారు, రోగులను బాగు చేశారు, దయ్యాలను వెళ్లగొట్టారు. అయినా ఈ మత పెద్దలు ఆయనను నమ్మకుండా ఇంకో సూచన చూపించమని అడిగారు. యేసు వాళ్లకు ఇచ్చిన జవాబులో రెండు భాగాలు ఉన్నాయి.

మొదటిది, ఆయన మరణం, పునరుత్థానం. యోనా మూడు రోజులు చేప కడుపులో ఉండి తిరిగి బయటకు వచ్చినట్లు, యేసు కూడా మూడు రోజులు “భూగర్భంలో”, అంటే సమాధిలో ఉండి తిరిగి లేస్తారు. ఇదే వాళ్లకు ఇవ్వబడే గొప్ప సూచన. యేసు తాను చనిపోయి తిరిగి లేస్తానని ముందే, పాత నిబంధనలోని యోనా కథను ఆధారంగా చూపిస్తూ చెప్పారు. అపొస్తలుడైన పౌలు తర్వాత ఇలా రాశాడు:

“నేను పొందిన దానిని మొదట మీకు ప్రకటించాను: అది ఏంటంటే లేఖనాల ప్రకారం క్రీస్తు మన పాపాల కోసం మరణించారు. లేఖనాల ప్రకారం ఆయన సమాధి చేయబడి, మూడవ దినాన సజీవునిగా లేచారు.”

— 1 కొరింథీ 15:3-4 (OTCV)

పౌలు కొరింథు సంఘానికి సువార్తలోని అతి ముఖ్యమైన విషయాలను గుర్తు చేస్తున్నాడు: క్రీస్తు మరణం, సమాధి, మూడవ దినాన పునరుత్థానం, ఇవన్నీ “లేఖనాల ప్రకారం” జరిగాయి. యోనా సూచన ఆ లేఖనాల్లో ఒక భాగం.

రెండవది, పశ్చాత్తాపం. నీనెవె ప్రజలు యోనా లాంటి ఒక సాధారణ, అయిష్టంగా వచ్చిన ప్రవక్త చెప్పిన ఐదు మాటలు విని పశ్చాత్తాపపడ్డారు. ఇప్పుడు “యోనా కంటే గొప్పవాడు”, దేవుని కుమారుడే స్వయంగా వాళ్ల మధ్య నిలబడి మాట్లాడుతున్నా ఈ తరం వాళ్లు వినడం లేదు. కాబట్టి తీర్పు దినాన అన్యజనులైన నీనెవె ప్రజలే వాళ్ల మీద నేరం మోపుతారని యేసు చెప్పారు. లూకా సువార్త కూడా ఇదే సంఘటనను చెబుతుంది:

“జనుల గుంపులు పెరుగుతూ ఉండగా యేసు, “ఇది దుష్టతరము. వీరు సూచనను అడుగుతున్నారు కానీ వీరికి యోనా సూచన తప్ప మరి ఏ సూచన ఇవ్వబడదు. నీనెవె పట్టణస్థులకు యోనా ఒక సూచనగా ఉండునట్లు, మనుష్యకుమారుడు ఈ తరానికి సూచనగా ఉంటాడు.”

— లూకా 11:29-30 (OTCV)

లూకా ప్రకారం యోనా స్వయంగా నీనెవె ప్రజలకు “ఒక సూచన”. (వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయం:) చాలామంది వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయం ప్రకారం, చావు అంచు నుండి దేవుడు తిరిగి తీసుకువచ్చిన మనిషిగా యోనా నీనెవె ప్రజల ముందు నిలబడ్డాడు, అదే అతని మాటలకు బలం ఇచ్చింది. అలాగే మరణం నుండి లేచిన యేసు ఈ తరానికి సూచన. మత్తయి సువార్తలో యేసు ఇదే మాటను రెండవసారి కూడా చెప్పారు:

“అయితే దుష్టులు, వ్యభిచారులైన తరం వారు సూచనను అడుగుతున్నారు, కానీ యోనా సూచన తప్ప వేరే ఏది వారికి ఇవ్వబడదు” అని చెప్పి యేసు వారిని విడిచి వెళ్లిపోయారు.”

— మత్తయి 16:4 (OTCV)

ఈసారి పరిసయ్యులు, సద్దూకయ్యులు కలిసి యేసును పరీక్షించడానికి ఆకాశం నుండి సూచన చూపించమని అడిగారు. యేసు మళ్లీ “యోనా సూచన” అనే చెప్పి వాళ్లను విడిచి వెళ్లిపోయారు. నమ్మకూడదని నిర్ణయించుకున్న వాళ్లకు ఎన్ని సూచనలు చూపించినా ఉపయోగం ఉండదు.

“మూడు పగళ్ళు మూడు రాత్రులు” ఎలా సరిపోతుంది?

యేసు శుక్రవారం సాయంత్రం సిలువ మీద చనిపోయి సమాధి చేయబడ్డారు, ఆదివారం ఉదయం తిరిగి లేచారు. అది పూర్తిగా మూడు పగళ్ళు మూడు రాత్రులు (72 గంటలు) కాదు కదా అని కొందరు అడుగుతారు. (పండితుల వివరణ:) యూదుల లెక్కలో ఒక రోజులో కొంత భాగాన్ని కూడా ఒక పూర్తి “రోజు”గా, “పగలు రాత్రి”గా లెక్కించేవారని పండితులు చెబుతారు. శుక్రవారంలో కొంత భాగం, శనివారం మొత్తం, ఆదివారంలో కొంత భాగం కలిపి “మూడు రోజులు” అవుతుంది. అందుకే కొత్త నిబంధన యేసు “మూడవ దినాన” లేచారని (1 కొరింథీ 15:4), “మూడు దినాల తర్వాత” లేస్తానని ఆయన చెప్పారని (మత్తయి 27:63) రెండు రకాలుగానూ చెబుతుంది. కొందరు యేసు బుధవారం లేదా గురువారం సిలువ వేయబడ్డారని కూడా అంటారు. ఈ విషయంలో అభిప్రాయ భేదాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి ఏది సరైనదో మేము తీర్పు చెప్పడం లేదు.

పేతురు, యొప్పే, అన్యజనులు: ఒక ఆసక్తికరమైన పోలిక

యేసు తన శిష్యుడైన పేతురుతో ఒక సందర్భంలో ఇలా అన్నారు:

“అందుకు యేసు, “యోనా కుమారుడా సీమోను, నీవు ధన్యుడవు, రక్తమాంసములున్న వారి ద్వారా నీకు తెలియపరచబడలేదు, కానీ పరలోకంలో ఉన్న నా తండ్రి ఈ సంగతిని నీకు తెలియజేశారు.”

— మత్తయి 16:17 (OTCV)

పేతురు “నీవు క్రీస్తువు, సజీవుడైనా దేవుని కుమారుడవు” అని ఒప్పుకున్నప్పుడు యేసు అతన్ని ధన్యుడని పిలిచారు. పేతురు అసలు పేరు సీమోను, అతని తండ్రి పేరు యోనా. (ఈ యోనా ప్రవక్త అయిన యోనా కాదు, అదే పేరుతో ఉన్న వేరే వ్యక్తి.)

(వ్యాఖ్యాతల పోలిక, బైబిల్ నేరుగా చెప్పదు:) చాలా సంవత్సరాల తర్వాత, యోనా కుమారుడైన ఈ పేతురు యొప్పే పట్టణంలో ఉన్నప్పుడు, దేవుడు అతన్ని ఒక అన్యజనుడి ఇంటికి పంపాడు. రోమా సైన్యాధికారి అయిన కొర్నేలీకి ఒక దూత కనిపించి ఇలా చెప్పాడు:

“నీవు మనుష్యులను యొప్పే పట్టణానికి పంపి పేతురు అని పిలువబడే సీమోనును పిలిపించు. అతడు సముద్రపు ఒడ్డున ఉన్న సీమోను అనే చర్మకారుని ఇంట్లో ఉన్నాడు” అని చెప్పాడు.”

— అపొస్తలుల కార్యములు 10:5-6 (OTCV)

కొర్నేలీ యూదుడు కాదు, కానీ దేవునికి భయపడే వ్యక్తి. దూత చెప్పినట్లు అతడు యొప్పేకు మనుష్యులను పంపాడు. యోనా ఒకప్పుడు అన్యజనుల దగ్గరకు వెళ్లకుండా ఇదే యొప్పే రేవు నుండి ఓడ ఎక్కి పారిపోయాడు. శతాబ్దాల తర్వాత అదే యొప్పేలో, యోనా కుమారుడైన పేతురుకు దేవుడు ఒక దర్శనం ఇచ్చి, అన్యజనుల దగ్గరకు వెళ్లడానికి సంకోచించవద్దని నేర్పించాడు. పేతురు లోబడ్డాడు, కొర్నేలీ ఇంటికి వెళ్లి సువార్త ప్రకటించాడు, అన్యజనులు పరిశుద్ధాత్మను పొందారు (అపొస్తలుల కార్యములు 10:9-48). ఈ పోలిక వ్యాఖ్యాతలు చూపించేది మాత్రమే, బైబిల్ ఈ రెండు సంఘటనలను నేరుగా కలపదు.

“గలిలయ నుండి ఏ ప్రవక్త రాడు” అన్నారు, మరి యోనా సంగతి?

యేసు గురించి యూదుల సభలో వాదన జరిగినప్పుడు, ఆయనకు అనుకూలంగా మాట్లాడిన నీకొదేముతో పరిసయ్యులు ఇలా అన్నారు:

“అందుకు వారు, “నీవు కూడ గలిలయకు చెందినవాడివా? ఇదిగో, గలిలయ నుండి ఏ ప్రవక్త రాడు కదా!” అన్నారు.”

— యోహాను 7:52 (OTCV)

యేసు గలిలయలోని నజరేతులో పెరిగారు కాబట్టి ఆయన ప్రవక్త కాలేడని పరిసయ్యులు వాదించారు. (వ్యాఖ్యాతల గమనిక:) అయితే యోనా ఊరు గాత్-హెఫెరు జెబూలూను ప్రాంతంలో, అంటే తర్వాతి కాలపు గలిలయలోనే ఉంది (2 రాజులు 14:25; యెహోషువ 19:13). కాబట్టి “గలిలయ నుండి ఏ ప్రవక్త రాడు” అనే వాళ్ల మాట వాళ్ల సొంత లేఖనాలకే సరిపోలేదని చాలామంది వ్యాఖ్యాతలు గమనిస్తారు. కోపంలో, పక్షపాతంలో ఉన్నప్పుడు మనుష్యులు తమకు తెలిసిన సత్యాన్ని కూడా మరచిపోతారు.

యోనా గ్రంథ వివరణ: నాలుగు అధ్యాయాల సారాంశం

“యోనా గ్రంథ వివరణ” అని తెలుగులో చాలామంది వెతుకుతారు. ఇప్పటి వరకు చూసిన కథను నాలుగు అధ్యాయాలుగా క్లుప్తంగా చూద్దాం:

1. మొదటి అధ్యాయం: యోనా దేవుని నుండి పారిపోవడం. దేవుడు నీనెవెకు వెళ్లమన్నాడు, యోనా తర్షీషుకు ఓడ ఎక్కాడు. దేవుడు తుఫాను పంపాడు. అన్యజనులైన నావికులు యెహోవాకు భయపడి బలి అర్పించారు. యోనాను సముద్రంలో పడేశారు, దేవుడు నియమించిన పెద్ద చేప అతన్ని మింగింది (యోనా 1:1-17).
2. రెండవ అధ్యాయం: చేప కడుపులో యోనా ప్రార్థన. చావు అంచు నుండి యోనా దేవునికి మొరపెట్టాడు, “రక్షణ యెహోవా నుండి వస్తుంది” అని ఒప్పుకున్నాడు. దేవుని ఆజ్ఞతో చేప అతన్ని పొడినేల మీద కక్కివేసింది (యోనా 2:1-10).
3. మూడవ అధ్యాయం: నీనెవె పశ్చాత్తాపం. దేవుడు యోనాకు రెండవ అవకాశం ఇచ్చాడు. యోనా ప్రకటించాడు, రాజు నుండి సామాన్యుల వరకు పట్టణమంతా ఉపవాసం ఉండి పశ్చాత్తాపపడింది. దేవుడు తాను చెప్పిన కీడును రానివ్వలేదు (యోనా 3:1-10).
4. నాల్గవ అధ్యాయం: యోనా కోపం, దేవుని కనికరం. నీనెవె రక్షించబడినందుకు యోనాకు కోపం వచ్చింది. దేవుడు చెట్టు, పురుగు, వడగాలి ద్వారా యోనాకు పాఠం నేర్పాడు. గ్రంథం దేవుని ప్రశ్నతో ముగుస్తుంది: “నేను చింతించకూడదా?” (యోనా 4:1-11).

(పండితుల అభిప్రాయాలు:) ఈ నాలుగు అధ్యాయాల్లో ఒక అందమైన నిర్మాణం ఉందని పండితులు చూపిస్తారు. 1, 3 అధ్యాయాల్లో దేవుని మాట యోనాకు వస్తుంది, అన్యజనులు (నావికులు, నీనెవె ప్రజలు) దేవుని వైపు తిరుగుతారు. 2, 4 అధ్యాయాల్లో యోనా దేవునికి ప్రార్థిస్తాడు, ఒకసారి కృతజ్ఞతతో, ఒకసారి కోపంతో. ఈ గ్రంథంలో యోనా తప్ప మిగతా అందరూ, నావికులు, చేప, నీనెవె రాజు, ప్రజలు, పశువులు, చెట్టు, పురుగు, గాలి, దేవునికి లోబడతారు.

యోనా గ్రంథాన్ని ఎవరు రాశారు? బైబిల్ దీన్ని స్పష్టంగా చెప్పదు. గ్రంథం యోనా గురించి మూడవ వ్యక్తిగా (“అతడు”) మాట్లాడుతుంది. (పండితుల అభిప్రాయాలు:) సంప్రదాయంగా యోనానే దీన్ని రాశాడని చాలామంది నమ్ముతారు. కొందరు పండితులు ఇది తర్వాతి కాలంలో రాయబడిందని అంటారు. బైబిల్ ఈ విషయం చెప్పదు, కాబట్టి మేము తీర్పు చెప్పడం లేదు.

(యూదుల ఆచారం, బైబిల్‌లో లేనిది:) ఈ రోజు కూడా యూదులు తమ అత్యంత పవిత్రమైన దినమైన “యోమ్ కిప్పూర్” (ప్రాయశ్చిత్త దినం) మధ్యాహ్నం ప్రార్థనలో యోనా గ్రంథం మొత్తాన్ని చదువుతారు. పశ్చాత్తాపం, దేవుని క్షమాపణ గురించిన గ్రంథం కాబట్టి ఆ దినానికి దాన్ని ఎంచుకున్నారు.

యోనా జీవితం మనకు ఏమి నేర్పిస్తుంది?

• దేవుని నుండి పారిపోవడం సాధ్యం కాదు. యోనా సముద్రం దాటి లోకపు చివరకు పారిపోవాలని చూశాడు, కానీ దేవుడు సముద్రం మధ్యలోనే అతన్ని చేరుకున్నాడు. “మీ సన్నిధి నుండి నేను ఎక్కడికి పారిపోగలను?” (కీర్తనలు 139:7). దేవుడు మనకు ఇచ్చిన పని నుండి తప్పించుకోవాలని చూస్తే, తుఫాను మనకే కాదు మన చుట్టూ ఉన్నవాళ్లకు కూడా తగలవచ్చు.
• దేవుడు రెండవ అవకాశం ఇస్తాడు. “యెహోవా వాక్కు రెండవసారి యోనాకు వచ్చింది” (యోనా 3:1). మీరు దేవుని మాట విననందుకు ఎంత దూరం వెళ్లిపోయినా, ఆయన మిమ్మల్ని శాశ్వతంగా పక్కన పెట్టేయలేదు. తిరిగి ఆయన దగ్గరకు రండి.
• లోతైన చీకటిలో కూడా ప్రార్థన దేవుని దగ్గరకు చేరుతుంది. చేప కడుపులో, సముద్రపు అడుగు నుండి చేసిన యోనా ప్రార్థన కూడా దేవుని “పరిశుద్ధ ఆలయానికి చేరింది” (యోనా 2:7). మీ పరిస్థితి ఎంత చీకటిగా ఉన్నా, ప్రార్థించడానికి ఆలస్యం కాలేదు. దారులన్నీ మూసుకుపోయినట్లు అనిపించే రోజుల గురించి మా జీవితంలో దారులు మూసుకుపోయినప్పుడు వ్యాసం చదవండి.
• “రక్షణ యెహోవా నుండి వస్తుంది.” రక్షణ మన మంచితనం వల్ల, మన జాతి వల్ల, మన మతపు ఆచారాల వల్ల రాదు. అది దేవుని కృప. ఆ కృప మనకు ఉచితంగా దొరికిందంటే, ఇతరులకు కూడా అది దొరకాలని మనం కోరుకోవాలి.
• దేవుని కనికరం మనం అనుకునే దానికంటే చాలా పెద్దది. క్రూరత్వానికి పేరుపొందిన నీనెవె మీద కూడా దేవుడు జాలిపడ్డాడు. ఆయన కనికరం ఒక జాతికి, ఒక దేశానికి, మనకు నచ్చిన వాళ్లకు మాత్రమే పరిమితం కాదు.
• మన మనసులో ఉన్న “నీనెవె” ఏది? మనం ప్రేమించలేని, క్షమించలేని, వాళ్లకు మంచి జరగకూడదని లోపల అనుకునే వ్యక్తులు, సమూహాలు ఎవరైనా ఉన్నారా? యోనా గ్రంథం చివరి ప్రశ్న మనకు కూడా: “నేను చింతించకూడదా?”
• మన కోపాన్ని దేవుని ముందు పరీక్షించుకోవాలి. “నీవలా కోప్పడడం న్యాయమేనా?” (యోనా 4:4). చాలాసార్లు మన కోపం న్యాయం కోసం కాదు, మన సౌకర్యం, మన గర్వం దెబ్బతిన్నందుకు వస్తుంది. యోనా ఒక చెట్టు కోసం బాధపడ్డాడు, కానీ ఒక పట్టణం కోసం బాధపడలేదు.
• నిజమైన పశ్చాత్తాపం అంటే జీవితం మారడం. నీనెవె ప్రజలు ఉపవాసం, గోనెపట్టతో ఆగిపోలేదు, “తమ చెడు మార్గాలను, దౌర్జన్యాన్ని” విడిచిపెట్టారు. దేవుడు చూసింది “వారు ఎలా తమ చెడుతనాన్ని విడిచిపెట్టారో” (యోనా 3:10).
• దేవుడు ఇష్టం లేని సేవకుల ద్వారా కూడా పని చేస్తాడు. యోనా అయిష్టంగా, తక్కువ మాటలతో ప్రకటించాడు, అయినా ఒక పట్టణమంతా మారింది. ఫలితం మన గొప్పతనం మీద కాదు, దేవుని శక్తి మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
• అంతా యేసు వైపే చూపిస్తుంది. యోనా మూడు రోజులు చేప కడుపులో ఉండి బయటకు వచ్చాడు. యేసు మూడవ దినాన సమాధి నుండి లేచారు. యేసు తాను “యోనా కంటే గొప్పవాడు” అని చెప్పారు (మత్తయి 12:41). యోనా అయిష్టంగా శత్రువుల దగ్గరకు వెళ్లాడు, యేసు ఇష్టపూర్వకంగా పాపుల కోసం తన ప్రాణమే ఇచ్చారు.

సంబంధిత ఆర్టికల్స్

• ఏలీయా జీవిత చరిత్ర: ఏలీయా చేసిన అద్భుతాలు, ప్రార్థన, అగ్ని రథం పూర్తి కథ
• మోషే జీవితం: బానిసగా పుట్టి నాయకుడిగా ఎదిగిన కథ
• ఇశ్రాయేలు 12 గోత్రాలు: పేర్లు, బైబిల్ ఆధారాలు, ఈ రోజు వాళ్లు ఎక్కడ ఉన్నారు?
• కోపం, అసూయ, ద్వేషాన్ని ఎలా జయించాలి? బైబిల్ ఏం చెబుతోంది?
• మనకు చెడు చేసిన వారి నుండి దేవుడు మనకు చేసే మంచి
• నేను చేసిన తప్పు ఎవరికీ చెప్పుకోలేకపోతున్నాను
• మరిన్ని తెలుగు బైబిల్ వ్యాసాలు

యోనా జీవితానికి సంబంధించిన బైబిల్ వచనాలు

1. యోనా, అతని ఊరు, అతని కాలం — 2 రాజులు 14:23-27; యెహోషువ 19:13
2. దేవుని ఆజ్ఞ, యోనా పారిపోవడం — యోనా 1:1-3; కీర్తనలు 139:7-12
3. సముద్రంలో తుఫాను, నావికులు — యోనా 1:4-16; మత్తయి 8:23-27
4. పెద్ద చేప — యోనా 1:17; 2:10
5. చేప కడుపులో యోనా ప్రార్థన — యోనా 2:1-9
6. రెండవ అవకాశం, యోనా ప్రకటన — యోనా 3:1-4
7. నీనెవె పశ్చాత్తాపం — యోనా 3:5-10; యిర్మీయా 18:7-10
8. యోనా కోపం, దేవుని స్వభావం — యోనా 4:1-4; నిర్గమకాండం 34:6-7
9. చెట్టు, పురుగు, వడగాలి, దేవుని చివరి ప్రశ్న — యోనా 4:5-11
10. అష్షూరు, నీనెవె నాశనం — 2 రాజులు 17:5-6; నహూము 1–3
11. యోనా సూచన — మత్తయి 12:38-41; 16:1-4; లూకా 11:29-32; 1 కొరింథీ 15:3-4
12. తప్పిపోయిన కుమారుని ఉపమానం — లూకా 15:11-32
13. పేతురు, యొప్పే, కొర్నేలీ — మత్తయి 16:17; అపొస్తలుల కార్యములు 10
14. గలిలయ నుండి ప్రవక్త — యోహాను 7:50-52

ఈ వ్యాసంలో ఉపయోగించిన చారిత్రక ఆధారాలు

• యోనా పేరుకు అర్థం (“పావురం”), యూదుల సంప్రదాయాలు, సమాధి సంప్రదాయాలు — Wikipedia: Jonah (ఇంగ్లీష్)
• యోనా గ్రంథ నిర్మాణం, రచన కాలం గురించిన అభిప్రాయాలు, “కీకాయోన్” మొక్క — Wikipedia: Book of Jonah (ఇంగ్లీష్)
• నీనెవె స్థానం, అష్షూరు రాజధాని, క్రీ.పూ. 612లో నాశనం, తవ్వకాలు — Wikipedia: Nineveh (ఇంగ్లీష్)
• గాత్-హెఫెరు స్థానం — Wikipedia: Gath-hepher (ఇంగ్లీష్)
• రెండవ యరొబాము పాలన కాలం — Wikipedia: Jeroboam II (ఇంగ్లీష్)
• తర్షీషు = టార్టెస్సస్ అనే అభిప్రాయం — Wikipedia: Tarshish (ఇంగ్లీష్)
• యొప్పే = యాఫా — Wikipedia: Jaffa (ఇంగ్లీష్)
• మోసుల్‌లోని నబీ యూనుస్ మసీదు, 2014లో నాశనం — Wikipedia: Mosque of the Prophet Yunus (ఇంగ్లీష్)
• యోమ్ కిప్పూర్ నాడు యోనా గ్రంథం చదవడం — Wikipedia: Yom Kippur (ఇంగ్లీష్)
• యోనా గురించి యూదు సంప్రదాయాలు — Jewish Virtual Library: Jonah (ఇంగ్లీష్)

నిరాకరణలు

భాష గురించి: ఈ వ్యాసాన్ని బైబిల్ గురించి తెలియని వారికి కూడా అర్థమయ్యేలా సరళమైన తెలుగులో రాశాం.

కథ, అభిప్రాయాల గురించి: ఈ వ్యాసంలో కల్పిత కథలు లేవు. యోనా కథను బైబిల్‌లో ఉన్నట్లే చెప్పాం. పరిచయంలోని “మనల్ని బాధపెట్టిన మనిషి దగ్గరికి వెళ్లమని దేవుడు చెబితే” అనే ఉదాహరణ విషయం అర్థం కావడానికి ఇచ్చిన పోలిక మాత్రమే. యోనా కథ చరిత్రా లేక ఉపమానమా, తిమింగలమా చేపా, యోనా చేప కడుపులో చనిపోయాడా, “మూడు రోజుల ప్రయాణం”, “కుడి ఎడమలు తెలియని” ప్రజలు, “మూడు పగళ్ళు మూడు రాత్రులు” లెక్క, యేసు తుఫాను కథతో పోలిక, తప్పిపోయిన కుమారుని ఉపమానంతో పోలిక, పేతురు, యొప్పే పోలిక, గలిలయ ప్రవక్త గమనిక, గ్రంథ రచయిత, మొక్క పేరు, హీబ్రూ మాటల అర్థాలు, యూదుల సంప్రదాయాలు, సమాధి సంప్రదాయాలు వంటి విషయాల్లో బైబిల్ నేరుగా జవాబు ఇవ్వని చోట పండితుల, వ్యాఖ్యాతల వివరణలను, చరిత్ర సమాచారాన్ని ఇచ్చాం. అవి బైబిల్ మాటలు కావని ఆయా చోట్ల స్పష్టంగా రాశాం. ఆ వివరణల్లో ఏది సరైనదో మేము తీర్పు చెప్పడం లేదు.

వచనాల గురించి: ఈ వ్యాసంలోని బైబిల్ వచనాలు Biblica® ఉచిత తెలుగు సమకాలీన అనువాదం™ (Biblica® Open Telugu Contemporary Version™) నుండి తీసుకున్నవి. ప్రచురణ హక్కులు © 1976, 1990, 2022, 2024 Biblica, Inc. ఇవి CC BY-SA 4.0 లైసెన్స్ కింద ఉపయోగించబడ్డాయి (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0; మూలం: ebible.org/telotsa). దీనిని Biblica ఆమోదించినట్టు కాదు. ప్రతి వచనం కింద, అది ఏ సందర్భంలో చెప్పబడిందో వివరించాం. వచనాన్ని పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడానికి, మీ బైబిల్‌లో ఆ అధ్యాయాన్ని మొత్తం చదవండి. ఇది పూర్తి లేదా తుది వివరణ కాదు. ఈ వ్యాసంలోని వివరణలను అధ్యయన సహాయంగా మాత్రమే పరిగణించండి.